Hak arama hürriyeti açısındanidari yargılama hukukunda dava açma süreleri

Hak arama hürriyeti Anayasa'da yer alan bütün hakların teminatı ve güvencesi olan son derece önemli bir haktır. Dolayısıyla bu hakkın kapsamlı bir şekilde tanımlanması ve başta siyasi otoriteler olmak üzere devletin bütün organlarına karşı korunması gerekmektedir. Ancak unutulmamalıdır ki kişilerin sahip oldukları hakları sınırsız ve kayıtsız bir şekilde ve mutlak bir surette kullanması mümkün değildir. Zira böyle bir durumda hakların çatışması kaçınılmaz olacaktır. Nitekim hak arama hürriyeti de sınırsız şekilde kullanılabilecek bir hak değildir ve belirli şartlarla sınırlandırılması gerekmektedir. Bu nedenle idari yargılama hukuku açısından idari mahkemelerde dava açma hakkı ancak belli kanuni süreler dâhilinde kullanılabilecek bir haktır. Söz konusu dava açma sürelerinin uzunluğu ise idarenin istikrarı ile kişilerin hak arama özgürlüğü arasındaki hassas dengenin sağlanması ile ancak belirlenebilecektir. Nitekim çalışmamızın esas amacı da bu dengenin sağlanabilmesine bir nebze de olsa katkıda bulunabilmektir. Bu kapsamda çalışmamız iki ayrı başlık altında yürütülmüştür. Birinci bölümde hak arama hürriyeti çeşitli başlıklar altında ele alınmış ve ayrıntılı olarak incelenmiş ve İYUK'ta yer alan dava açma süreleri doktriner tartışmalar ile beraber sistematik bir şekilde değerlendirmeye tabi tutulmuştur. İkinci bölümde ise idari yargıda dava açma hakkının belirli süreler ile sınırlandırılmasına dair çeşitli değerlendirmeler yapılmış ve Anayasa'nın 13. maddesi bağlamında hak arama hürriyetinin Anayasaya uygun bir şekilde sınırlandırılması için gereken şartlar ayrıntılı olarak ifade edilmiştir.