Hamza-name (10.cilt)inceleme-metin-sözlük

Türk Edebiyatı'nın anlatıları arasında önemli bir yere sahip olan Hamza-nâme, sözlü kültür değerlerini taşıyan bir üründür. Türk toplumunu bağlayan maddi manevi temel güçlerin köklü tarihine ışık tutan Hamza-nâme; ideallerini, yaşam tarzlarını, düşünce dünyalarını ve inançlarını üzerlerinde taşıyan üstün vasıflarla donatılmış örnek kişiler etrafında cereyan etmektedir. Çoğu kaynaklarda destanlarımız, İslâmiyet öncesi ve sonrası olmak üzere iki gruba ayrılarak incelenmektedir. Hamza-nâme'nin 10. cildi üzerinde çalıştığımız eser, teması bakımından İslâmiyet'i kabul etmelerinden sonra oluşan Türk kültür kodlarını bünyesinde toplayarak meydana getirilmiş seçkin bir eserdir. Önceden beşeri bir mücadele ön safada tutulurken İslâmiyet'in kabul edilmesiyle beraber dini motifler, kendini göstermeye başlamıştır. Dinin ön plânda olduğu, bu anlatıda merkezdeki kahraman Hazret-i Hamza yer alırken, tehlikeli durumlarda yardım eden oğlu ya da dostluk kurduğu yaveri gibi er karakterler meydana çıkar. 14. yüzyılda Türkler cephesinde teşekkül eden Hamza-nâme; Türkiye Türkçesinin oluşumuna ve tarihi gelişimine kaynaklık eden Eski Anadolu Türkçesi dönemine ait olduğu kabul edilir. Bu dönemde, destan anlatıcısı tarafından idealize edilmiş Hazret-i Hamza üzerinden yeni nesli hem eğlendirme hem de eğitme amacı taşıyarak toplumda sevilen konulardan biri haline gelmiştir. Çalışmamıza konu olan eser Eski Anadolu Türkçesi ile mensur olarak yazılmış edebi türün bir örneğidir. Çalışmamızı temellendirdiğimiz nüsha, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Nadir Eserler Kütüphanesi, Nd. 2496 numarada kayıtlı nesih yazı ile harekesiz şekilde yazılmıştır. Anahtar Kelimeler: Hamza-nâme, Hamzavî, Eski Anadolu Türkçesi, 14. Yüzyıl, destansı hikâye.