Hanönü (Akpınar güneyi, Konya) çevresindeki üst triyasik – alt jurasik kızılören formasyonu bitümlü kireçtaşlarının kaynak kayaç özelliklerinin incelemesi

Bu çalışmada Hanönü (Akpınar güneyi, Konya) çevresini kapsayan muhtemel petrol sahasındaki Geç Triyas - Erken Jura yaşlı Kızılören formasyonu karbonatlarının kaynak kayaç özelliği taşıyıp taşımadığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Dolayısıyla, Kaynak kayaçtan toplanan numuneler üzerinde kaya-eval pirolizi ve palinofasiyes analizleri yapılarak, örneklerin içerdiği organik madde miktarı, olgunlaşma derecesi ve gaz ya da petrol üretip üretemeyeceği gibi özellikler ve paleoortamsal özell ikler belirlenmeye çalışılmıştır. İnceleme alanımızda kireçtaşları şeklinde gözlenen Kızılören formasyonu, koyu gri, gri renkli, ince–orta tabakalı seviyeler sunmakta ve yoğun kalsitik damarlar ile sitilolitler içermektedir. Kızılören kireçtaşları ince kesit incelemesinde %0-28 fosil, %0-25 pellet, %0-7 intraklast, %0-2 ooid, %49-99 mikrit, %0-12 sparit bulunarak kayaçta çamurtaşı, vaketaşı ve istiftaşı fasiyesleri tanımlanmıştır. Kaya-eval piroliz sonuçlarına göre Kızılören formasyonu örneklerinin toplam organik karbon içeriği çok düşük (<‰5) olup, zayıf kaynak kaya özelliği göstermektedir. Bu durum, Kızılören formasyonu örneklerinin S2 değerlerinin de çok düşük (<2.5 mg/g) olması ile de desteklenmektedir. Kızılören formasyonunun inceleme alanımızdaki kısmında toplam organik karbon miktarının çok düşük olması (<‰5), çökelme ortamı şartlarının organik madde birikimi için pek uygun olmadığını göstermektedir. Dolayısıyla Kızılören formasyonunun çökeldiği ortam sığ denizel ve oksijen açısından zengin bir ortamdır. Kızılören formasyonu örneklerindeki hidrojen indeksi değerlerinin düşük ve orta, oksijen indeksi değerlerinin ise orta ve yüksek olduğu gözlenmiştir. Dolayısıyla, bu değerler Kızılören formasyonu kireçtaşlarının karışık Tip II/III kerojene sahip olduğunu vurgulamaktadır. Kerojen oluşturan materyalin Kızılören formasyonu kireçtaşlarının çökeldiği ortamda ya çok az olduğu ya da korunma oranının düşük olduğu sonucuna varılmıştır. Kızılören formasyonu örneklerinin Tmax değerleri Hanönü kesitinde 337–451oC, Küllükgözü kesitinde 430– 449oC arasında değişmekte olup olgun evreye düşmektedir. Bu da Kızılören formasyonu numunelerinin çoğunun petrol penceresinde olduğunu ifade etmektedir. Karışık hidrokarbon kaynaklarını gösteren Kızılören formasyonu örneklerinin vitrinit değerleri, olgunluk (petrol penceresi) aralığına düşmektedir. Kızılören formasyonu üretim indeksi düşük olup, Hanönü kesitinde tüm örnekler olgun alana düşerken, Küllükgözü kesitinde ise çoğunlukla olgun alana düşmektedir. Kızılören formasyonu örnekleri genel olarak, orta-iyi korunmuş, az miktarda palinomorf ve az-orta-bol mertebesinde organik madde içeriğine sahiptir. Örneklerimizin tamamında geniş stratigrafik yayılıma (Paleozoyik-Güncel) sahip Bisaccate pollen baskın olarak gözlenmiştir.