Harçsız bloklar kullanılarak yapıların deprem davranışının iyileştirilmesi

Bu çalışmada betonarme çerçeveye harçsız bloklu duvar etkisi nümerik analiz ve deneysel çalışmalar yoluyla araştırıldı ve hem duvarsız, hem geleneksel çerçeve ile kıyaslanarak yapılara etkisi araştırıldı. Harçsız bloklu duvarlar, geleneksel duvarlar kadar çerçeveyi rijitleştirmeden, adeta bir sürtünmeli sönümleyici gibi görev yaparak, çerçevenin enerji tüketme kapasitesini arttırmaktadır ve bu konuda mevcut çalışmalar vardır. Bu çalışmada ayrıca duvarın çerçeveye bağlantısının rijit veya esnek olmasının çerçeve davranışına etkisi araştırılmıştır. Rijit birleşim için harç, esnek birleşim için ise poliüretan tabanlı enjeksiyon malzemesi kullanılmıştır. Deneysel çalışmalarda görülmüştür ki, harçsız sürtünmeli bloklar ve esnek bağlantı kullanılması duvarsız çerçeveye göre taşınan yükü arttırmaktadır. Esnek birleşimli harçsız duvarlı çerçeve duvarsıza göre %3 daha fazla yük taşımıştır. Harçsız duvarlı çerçeveler kullanıldığında, duvarsız ve geleneksel çerçevenin aksine maksimum yükten sonraki yatay deplasman aşamasında çerçevenin enerji tüketimi daha iyi olmaktadır. Betonarme çerçevenin içerisindeki dolgu duvar geleneksel çerçevede tamamen yıkılmakta iken harçsız ve çerçeveye rijit birleşimli durumda az hasar almıştır ve esnek birleşimli durumda çerçeve ile duvar ayrışması engellenmiş, duvardaki bloklarda hasar neredeyse olmamıştır. Bu önceki çalışmalarda da belirtilen esnek birleşimin gerilme yığılmalarını azalttığı bulgusuna uygundur. ABAQUS programı ile çerçevelere yapılan 60mm itme analizlerinde, harçsız duvarlı çerçevenin taşıdığı yükün duvarsız çerçeveye nazaran %14 arttığı, duvar ile çerçeve arasındaki bölgede gerilme yığılmalarını azaltarak duvarın daha az hasar almasını sağladığı görülmüştür. Duvarsız çerçeveye nazaran, harçsız tuğlalı çerçevenin enerji tüketim kapasitesi daha fazla olmuştur. Ayrıca harçsız duvarlar çerçeveyi rijitleştirmemektedir ve yapı periyodu artacağı için yapıya gelen deprem yüklerinin azalmasını sağlamaktadırlar.