Hasan Ali Toptaş romanlarında "belirsizliğin bilgeliği": Bir okuma önerisi

Günümüz Türk edebiyatının öne çıkan yazarlarından biri olan Hasan Ali Toptaş, romanlarının sıra dışı kurguları ve şiirsel üslubu ile dikkat çekmektedir. İlk romanı Sonsuzluğa Nokta (1992) ile Kültür Bakanlığının düzenlediği yarışmada mansiyon, Gölgesizler (1994) ile Yunus Nadi Roman Ödülü, Bin Hüzünlü Haz (1999) ile Cevdet Kudret Roman Ödülü, son romanı Uykuların Doğusu (2005) ile de Orhan Kemal Roman Armağanı'na layık görülmüştür.Toptaş'ın romanları üzerine yapılan, gerek akademik çalışmalarda, gerekse edebiyat dergilerinde yayımlanan yazılarda, söz konusu romanların ?döngüsel? bir yapıda kurgulandığı belirtilmekte; ancak bu döngüselliğin ne tür bir ?anlam? içerebileceğine dair yorum / tespit yapılmamaktadır.Bu tezde, Toptaş'ın romanlarına yakından bakarak, söz konusu döngüselliğin nasıl kurulduğu tespit edildi. Bu tespiti yaparken disiplinlerarası bir yol izlendi: Postmodern edebiyatın ana kurgu ilkesi ?üstkurmaca? ile kuantum fiziğinin ilkelerinden yardım alındı. Eldeki verilerin de ?ebedî döngü?ye hizmet ettiği sonucuna ulaşıldı. ?Ebedi döngü?nün anlamını araştırırken pek çok olasılıkla karşılaşıldı. Bunlardan biri de, kaynağını İslamiyet'ten alan bir din akımı olan ?tasavvuf?tur. Hasan Ali Toptaş'ın romanlarının masalsı üslubu ve mistik göndermesi olabilecek imgeleri, tasavvufun verilerinden yararlanarak bir okuma önerisi sunmayı olanaklı kılmaktadır.Romanlarda döngüselliği yaratan unsurları göz önünde bulundurarak, bunların sağladığı yapı incelendiğinde, bir tür evren tasarısı ile karşılaşılmaktadır ve bunun tasavvufun evren tasarısı ile koşutluk içerdiği görülmektedir.Anahtar sözcükler: döngüsellik, belirsizlik, ebedî döngü, evren tasarısı, yetkin insan.