Hasat öncesi kalsiyum klorür ve kitosan uygulamalarının böğürtlenin depolama performansına etkisi

Böğürtlen meyvesi, tat, aroma ve koku özelliklerinin yanı sıra; yüksek vitamin ve mineral içeriği ile antioksidan, flavonoid ve fenolik bileşikler gibi fitokimyasal maddeler içermesi, bu meyvenin sağlık açısından değerini artırmaktadır. Ancak, hasattan sonra kısa muhafaza ömrüne sahip olması, çürüme ve patojenik organizmalara karşı hassas yapısı kalite kayıplarını beraberinde getirmektedir. Bu tez çalışmasında, böğürtlen meyvesinin muhafaza süresince kalite özelliklerini korumak amacıyla kalsiyum klorür (CaCl₂) ve kitosan uygulamaları gerçekleştirilmiştir. Jumbo çeşidi böğürtlen meyvesine, çiçeklenme sonrası küçük meyve oluşumu döneminde %2 CaCl₂ uygulanmış; hasattan 12 saat önce ise kitosan uygulaması yapılmıştır. Hasat edilen meyveler, 2 ± 0.5 °C sıcaklık ve %85 ± 5 bağıl nem koşullarında 15 gün boyunca soğuk hava deposunda muhafaza edilmiştir. Bu süre zarfında meyvelerin kalite parametreleri laboratuvar ortamında değerlendirilmiştir. Ağırlık kaybı, çürüme ve kırmızı tanecik dönüşümü (KTD) oranı, meyve rengi, meyve eti sertliği, pH, titre edilebilir asitlik, suda çözünebilir kuru madde (SÇKM), C vitamini içeriği, toplam fenolik, antosiyanin ve antioksidan aktivite içeriği analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, her iki uygulamanın birlikte kullanılmasının ağırlık kaybını azaltmada daha etkili olduğunu göstermiştir. Hasat gününde en yüksek SÇKM değeri kalsiyum + kitosan grubunda ölçülürken, muhafaza dönemi sonunda en yüksek değerler kitosan ve kalsiyum + kitosan uygulamalarında elde edilmiştir. Bununla birlikte, CaCl₂ uygulamasının çürüme oranı ile KTD'yi artırdığı belirlenmiştir. Fitokimyasal analizlerde, hasat gününde uygulamalar kontrolle karşılaştırıldığında anlamlı bir iyileşme sağlamamış; ancak depolama sonunda kalsiyumun antosiyanin miktarını artırdığı görülmüştür. Kalsiyumun beklenen etkiyi göstermemesi, uygulamanın küçük meyve döneminde gerçekleştirilmesi sebebiyle dokularda yeterli birikim sağlanamadığını düşündürmektedir. Benzer şekilde, kitosanın etkisinin de doğru doz ve zamanlamaya bağlı olduğu düşünülmektedir.