Haşimoto tiroiditi tanısı alan çocuk hastaların tanı anındaki ve izlemdeki klinik, laboratuvar ve görüntüleme özelliklerinin retrospektif değerlendirilmesi

Amaç: Haşimoto tiroiditi (HT), çocuklarda iyot yeterli bölgelerde hipotiroidizm ve guatrın en sık nedenidir. Çalışmamızda, HT tanılı çocuk hastalarımızda tanı anındaki ve izlemdeki klinik, laboratuvar ve görüntüleme özelliklerini retrospektif olarak değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı çalışmamızda, Ocak 2011-Ocak 2022 tarihleri arasında İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Endokrinoloji Polikliniğinde HT tanısıyla takip edilen 1-18 yaş aralığındaki 185 hastaya ait bilgiler retrospektif olarak incelendi. Daha sonra hastalar tiroid fonksiyonlarına göre alt gruplara ayrılarak birbiriyle karşılaştırıldı. İstatistiksel analizler için SPSS for Windows 23.0 programı kullanıldı. Bulgular: Hastaların %78,9'u kız cinsiyetteydi (K/E: 3,74), tanı yaşı ortalaması 11±4,1(1-18) yıldı. Olguların %68'i 10 yaş üzerindeydi, %55,7'si pubertaldi. Başvuru anında, hastaların %70,3'ünde (n=130) aktif şikâyet vardı, en sık boyunda şişlikti (%22,7). Hastaların %53,5'inde (n=99) başvuru anında eşlik eden en az bir hastalık [Down sendromu (%5,4), astım (%4,8,), T1DM (%3,2), Çölyak Hastalığı (%2,7), vitiligo (%1,6)] vardı. Hastaların %45,9'unun ailesinde tiroid hastalığı vardı. Boy SDS <-2 olan 16 (%8,6) vaka vardı, bunların çoğunda hipotiroidi vardı. Vücut ağırlığı ve VKİ indeksi SDS ortalamaları normal aralıktaydı. Fizik muayenede guatr %53,5 oranda vardı. Hastaların; %88,1'inde anti-tiroid peroksidaz (TPO), %41,1'inde anti-TG antikorları yüksek saptandı. Tanı anında hastaların %7'si (n=13) aşikâr hipotiroidi, %35,2'si (n=65) subklinik hipotiroidi, %45,4'ü (n=84) ötiroidi, %5,4'ü (n=10) subklinik hipertiroidi ve %7'si (n=13) aşikâr hipertiroidi tanıları aldı. Tiroid US'de hastaların %84,9'unda tiroid parankiminde patolojik bulgu (en sık heterojenite artışı, vaskülarite artışı, hipoekoik görünüm) saptandı. Tiroid US'de hastaların %42,2'sinin tiroid volümleri >+2SD, %1,6'sının ise <-2SD idi. Hastaların %8,1'inde tiroid nodülü saptandı, bir hastada Papiller Tiroid Karsinomu saptandı. Tiroid fonksiyonuna göre belirlenen alt gruplar arasında; cinsiyet dağılımı, antropometrik özellikler, muayenede guatr sıklığı ve otoantikor pozitiflik oranları açılarından fark saptanmadı. Hipertiroidi grubunda tanı yaşının diğer gruplardan daha büyük olduğu saptandı (p<0,05). Aşikâr hipotiroidide, subklinik hipertiroidide ve aşikâr hipertiroidide tiromegali saptanma oranı subklinik hipotiroidi grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulundu (p:0,029). Aşikâr hipotiroidi ve ötiroid grup arasında fark saptanmadı. Ötiroid grupta tedavi verilmeden izlenen hastaların %92'sinin izlemde ötiroid kaldığı, subklinik hipotiroidi grubunda tedavi verilmeden izlenen hastaların %93'ünün ötiroidiye döndüğü görüldü. Hipertiroidi grubundaki hastaların %87'sinin izlemde ötiroidiye döndüğü görüldü. Sonuç: HT, çocuklarda kız cinsiyette ve adolesan dönemde daha sık görülmektedir. Hastalar başvuruda asemptomatik olabilirken en sık şikâyet boyunda şişliktir. Anti-TPO antikoru olguların çoğunda yüksektir. Olgular sıklıkla ötiroid veya hipotiroiddir. Guatr sık görülür. Guatr, tamamen tiroid fonksiyonları ile ilgili değildir. Hipertiroidide diğer gruplara göre tanı yaşı ve tiromegali sıklığı daha fazladır. Tedavi verilmeyen ötiroid ve subklinik hipotiroidili hastaların çoğu izlemde ötiroid seyretmektedir. Hipertiroidi sıklıkla izlemde ötiroidiye dönmektedir. HT tanılı çocukların muayene, tiroid fonksiyon testleri ve tiroid US ile düzenli izlemi önerilir. Anahtar Kelimeler: çocuk, guatr, Haşimoto tiroiditi, otoantikor, tiroid foksiyonları