Hastaların hemşirelik bakım algısı ve etkileyen faktörler: Özel bir üniversite hastanesi örneği

Bu tanımlayıcı çalışma, hastaların hemşirelik bakımına yönelik algılarını belirlemek ve bu algılarını etkileyen faktörleri ortaya koymak amacıyla yapıldı. Çalışma, Mayıs-Haziran 2018 tarihleri arasında, İstanbul ilinde bulunan özel bir üniversite hastanesinde, hastanenin erişkin, yataklı dâhiliye/cerrahi dokuz servisinde, en az 24 saat süre ile yatarak tedavi alan, taburcu olmasına karar verilen, bilinci yerinde olan, okuma-yazma bilen, Türkçe konuşabilen ve çalışmaya katılmayı kabul eden 343 hasta ile bu hastalara bakım veren 116 hemşire örnekleminde gerçekleştirildi. Veriler, "Hasta Bilgi Formu, Hastanın Hemşirelik Bakımını Algılayışı Ölçeği ve Hemşire Bilgi Formu" ile toplandı. Veriler; tanımlayıcı analizler, bağımsız gruplarda t testi, Mann Whitney U testi, bağımsız gruplarda tek yönlü varyans analizi, Kruskal Wallis testi ve çoklu regresyon analizi ile incelendi. Hastaların hemşirelik bakımını algılama puanlarının yüksek olduğu belirlendi. Bağımsız değişkenlerin hemşirelik bakımı algılama puanına etkisinin incelendiği karşılaştırmalarda; kadın hastaların, eğitimi ortaokul ve lise düzeyinde olanların, herhangi bir işte çalışmayanların, köy/ilçe gibi küçük beldelerde yaşayanların, yanında refakatçisi olanların, hastaneyi iyi bakım alma sebebiyle tercih edenlerin ve genel olarak tedavi-bakımdan memnun olanların hemşirelik bakımını algılama puanı anlamlı düzeyde yüksek bulundu. Hastaların yaşı, medeni durumu, sağlık güvencesi, ekonomik durum, yatış nedeni, kronik hastalık varlığı, yattığı servis, sevkli gelme, yatış süresi, hastaneyi tekrar tercih etme ve tavsiye etme gibi faktörlerin hemşirelik bakımını algılama puanını etkilemediği görüldü. Ünitelerin hemşire insan kaynağı özelliklerine göre hastaların hemşirelik bakımını algılama puanının değişmediği belirlendi. Çoklu regresyon analizine göre modele alınan sekiz bağımsız değişkenden beşinin modelde kaldığı ve bu etmenlerin hastaların hemşirelik bakımına yönelik algılarını %13 açıkladığı belirlendi. Hastaların hemşirelik bakımından memnuniyetleri yüksek olmakla birlikte, bu memnuniyeti hemşire insan kaynağı özelliklerinden çok hastalara ait değişkenlerin etkilediği görülmektedir. Anahtar kelimeler: Hasta algısı, hemşirelik bakımı, hasta memnuniyeti, hemşirelik bakım kalitesi.