Hastanede çocuğu yatan ebeveynlerin sağlık bakım memnuniyetleri ve sağlıklı yaşam eğitimi bilinç düzeyleri

Bu araştırma hastanede çocuğu yatan ebeveynlerin aldıkları sağlık bakım memnuniyetlerini ve sağlıklı yaşam eğitimi bilinç düzeylerini değerlendirmek ve aralarındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma, tanımlayıcı, kesitsel ve ilişki arayıcı tipte bir araştırmadır. Karadeniz Bölgesinde bir ilçe devlet hastanesinde pediatri kliniğinde yatan çocukların ebeveynleri araştırmanın evrenini, Temmuz-Aralık 2022 tarihleri arasında araştırmaya dahil edilme kriterlerine uyan ebeveynler ise araştırmanın örneklemini (n=211) oluşturmaktadır. Araştırma verileri "Tanıtıcı Bilgi Formu", "Sağlıklı Yaşam Eğitimi Bilinç Düzeyi Ölçeği (SYEBDÖ)" ve "PedsQL Sağlık Bakımı Memnuniyet Ölçeği (PedsQL-SBMÖ)" ile toplanmıştır. İstatistiksel analizlerde; tanımlayıcı istatistikler, Cronbach Alpha, bağımsız gruplarda t-testi; tek yönlü varyans analizi (ANOVA), ikili karşılaştırmalar için Post Hoc Tukey HSD ve Tamhane's T2 , ölçekler arası ilişki için Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Çalışmaya katılan ebeveynlerin yaş ortalamaları 30.15±6.33, %90'ı annelerden oluşmakta, %59.2'si çekirdek aile tipinde ve %47.4'ü lise ve üzeri mezunudur. Ebeveynlerin %33.6'sı sağlıklı yaşam eğitimi konusunda güncel gelişmeleri takip etmemektedir. SYEBDÖ toplam puan ortalamasının 125.65±19.65, PedsQL-SBMÖ toplam puan ortalamasının ise 69.80±20.25 olduğu belirlenmiştir. Ebeveynlerden babaların (teknik beceri), gelir düzeyi giderden fazla olanların (ailenin katılımı), daha önce refakatçi olanların (genel memnuniyet) ve sağlıkla ilgili gelişmeleri takip edenlerin (toplam, bilgilendirme, ailenin katılımı, teknik beceriler) PedsQL-SBMÖ bakımından istatistiksel olarak daha yüksek puan ortalamasına sahip oldukları belirlenmiştir (p<0.05). Çocukların yatış süresi 6 gün ve üzeri olan (toplam, bilgilendirme) ebeveynlerin PedsQL-SBMÖ bakımından istatistiksel olarak daha yüksek puan ortalamasına sahip oldukları belirlenmiştir (p<0.05). Ebeveynlerin eğitim durumu, cinsiyeti (bedensel sağlık, zihinsel sağlık/sosyal aktiflik), aile tipi, meslek (toplam, bedensel sağlık, zihinsel sağlık/sosyal aktiflik), çalışma durumu, sağlıkla ilgili güncel gelişmeleri takip etme durumu yönünden SYEBDÖ puan ortalamalarının istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir (p<0.05). Çocukları kronik hastalığa sahip ebeveynlerin (bedensel sağlık, hijyen) SYEBDÖ bakımından istatistiksel olarak daha yüksek puan ortalamasına sahip oldukları belirlenmiştir (p<0.05). Çocukların ve ebeveynlerin diğer sosyodemografik özelliklerine göre PedsQL-SBMÖ ve SYEBDÖ puan ortalamalarının istatistiksel olarak anlamlı fark oluşturmadığı saptanmıştır (p>0.05). Ebeveynlerin SYEBDÖ ile PedsQL-SBMÖ toplam ve alt boyut puan ortalamaları arasında pozitif yönde zayıf ve anlamlı ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0.001). Sonuç olarak ebeveynlerin sağlıklı yaşam eğitimi bilinç düzeylerinin arttırılması ile sağlık bakım memnuniyetlerinin artmasına katkı sağlanabileceği belirlenmiştir. Özellikle sağlık bakım ortamlarının ebeveynlerin duygusal destek gereksinimi yönü ile geliştirilmesi, hemşirelerin bütüncül rollerini daha etkin kullanması ve ebeveyn sağlıklı yaşam bilinci eğitim programlarına yer verilmesi önerilmektedir.