Hatıp yöresinin (Konya) çok kanallı yüzey dalga analiz yöntemi ile haritalanması

Bu tez çalışmasında jeofizikte sismik yöntemlerden biri olan Yüzey Dalgası Analizi Yöntemi (MASW) kullanılmıştır. Araştırma yeri olarak Konya İli Meram İlçesi Hatıp Mahallesi seçilmiştir. Ölçümler aktif kaynak olarak 8 kg balyoz kullanılarak kayaçlardan geçen S dalga hızları ölçülmüştür. Ölçülen bu S dalga hızlarının dağılımı ile Hatıp Mahallesine ait Vs30 haritaları oluşturulmuştur. Çalışma alanında eşit dağılacak şekilde ölçümler alınarak Vs30 hızlarının sayısal haritada 305.4 m/sn ile 762.5 m/sn arasında değişmesiyle farklı birimlerin sınırlarının belirginleştiği görülmüştür. MTA M28 paftası jeoloji haritasında var olan birimlerin uzanım miktarları hız değişimlerinden yararlanılarak oluşturulan haritada görülmüştür. Bu hızların sadece bu birimlere ait sınırlar olmayacağı bilinmekle beraber sahip olunan jeoloji haritalarının jeolojik birimlerin sınırlarının belirlenmesine katkı sunmaktadır. Vs30 hızlarından oluşturulmuş zemin sınıflaması haritalarında TDBY zemin sınıflama tablosunda hızlar 305.4 m/sn ile 762.5 m/sn arasında kaldığı için Hatıp yöresi ağırlıklı olarak ZC (Çok sıkı kum, çakıl ve sert kil tabakaları veya ayrışmış, çok çatlaklı zayıf kayalar) ve ZD (Orta sıkı – sıkı kum, çakıl veya çok katı kil tabakaları) zemin sınıfları ölçülmüştür. Küçük bir alanda ZB (Az ayrışmış, orta sağlam kayalar) sınıfı zemin grubu tespit edilmiştir. ZA (Sağlam, sert kayalar), ZE (Gevşek kum, çakıl veya yumuşak – katı kil tabakaları veya Pl>20 ve w>%40 koşullarını sağlayan toplamda 3 metreden daha kalın yumuşak kil tabakası (Cu<25kPa) içeren profiller) ve ZF (Sahaya özel araştırma ve değerlendirme gerektiren zeminler: Deprem etkisi altında çökme ve potansiyel göçme riskine sahip zeminler (sıvılaşabilir zeminler, yüksek derecede hassas killer, göçebilir zayıf çimentolu zeminler vb.) Toplam kalınlığı 3 metreden fazla turba ve/veya organik içeriği yüksek killer Toplam kalınlığı 8 metreden fazla olan yüksek plastisiteli (Pl>50) killer Çok kalın (>35m) yumuşak veya orta katı killer) zemin grupları Vs30 hızları 305.4 m/sn ile 762.5 m/sn arasında kaldığı için gözlenmemiştir. MASW ölçümleri ile elde edilen Vs30 değerleri sonucunda zayıf hareket için 0.918032787 ile 2.292075966 değerleri, kuvvetli hareket için 0.786885246 ile 1.964636542 arasında Borcherdt. vd., (1991) araştırmasına göre zemin büyütmesi değerleri belirlenmiştir. Ayrıca yapılacak olan yapıların da bu büyütme değerlerine göre yapılması gereklidir. Hatıp yöresine ait olan jeoloji haritası ile Vs30 haritası arasında korelasyon gerçekleştirilmiştir. Korelasyon sonucunda var olan jeoloji haritasındaki birimlerin sınırlarının farklılığı gözlenmiştir. Jeofizik yöntem yardımcı bir yöntem olarak jeoloji haritalarının elde edilmesinde kullanılabilir.