Hatırat türü eserlerde Çanakkale muharebeleri

Çanakkale Cephesi Osmanlı İmparatorluğu'nun I.Dünya Savaşı'nda İtilaf Devletleri ile çarpıştığı cephelerden biridir.Bu cephe Türk Ordusu'nun burada kazanmış olduğu büyük başarıdan dolayı çok önemlidir, ve bu cephede kazanılan zafer I.Dünya Savaşı'nın kaderini değiştirmiştir.İtilaf Devletleri'nin bu cepheyi açma amacı, Rusya'ya Boğaz üzerinden silah ve cephane yardımı yapmak ve Balkan Devletleri'ni kendi yanlarında savaşa sokabilmekti. Çanakkale Cephesi'ndeki savaşlar iki dönemde gerçekleşmiştir.1.Dönem 19 Şubat'ta başlayan ve 18 Mart 1915'e kadar devam eden Deniz Savaşları dönemidir,ve Türkler açısından büyük bir zafer,İtilaf Kuvvetleri içinse büyük bir yenilgiyle sonuçlanmıştır.Bu yenilgi nedeniyle İtilaf Devletleri Çanakkale Boğazı'nı yalnızca donanma ile geçmenin imkansızlığını anlar ve kara orduları tarafından desteklenen bir taarruza karar verirlerBunun üzerine 25 Nisan 1915 günü başlayıp 8 buçuk ay aralıksız devam eden kara savaşları dönemi yani 2.Dönem başlar. İtilaf Devletleri aylarca süren uğraşlarına rağmen Seddülbahir ve Arıburnu Cepheleri'nde başarı gösteremediler. Arıburnu Cephesi'ni 19/20 Aralık 1915'te Seddülbahir Cephesini ise 8/9 Ocak 1916 tarihinde tahliye etmek zorunda kaldılar.Çanakkale Savaşları Mustafa Kemal Atatürk'ün bir lider olarak da doğuşunu simgeler. Birinci Dünya Savaşı çıktığı sırada Sofya'da Askeri ataşe olan Mustafa Kemal Bey, 20 Ocak 1915'de 19. Tümen Komutanlığına atanan, 25 Nisan 1915te Anburnu'na çıkan Anzak ordusunu durduran Mustafa Kemal Bey, Çanakkale Cephesindeki bu ilk başarısıyla adını ve yeteneklerini dünyaya duyurma yolunda büyük bir adım atmıştır. 1 Haziran 1915:te albaylığa yükseltilen Mustafa Kemal Bey'i kısa bir sür .sonra bu kez 9. lngiliz Kolordusunu püskürten birliklerin komutanı olarak tarih sahnesine çıkar. Mustafa Kemal Bey'in bir yıllık zaman dilimi içinde kazanılan zaferlerde oynadığı rol, O'nun gelecekte Türk ulusun tarafından tanınmasında ve ulusun önderi olmasında doğrudan rol oynamıştır. Bu cephede kazanılan deneyim Mustafa Kemal Paşa'nın Milli Mücadelenin kazanılmasında doğrudan etkili olan askeri ve siyasi dehasını ortaya koymasında ve sonraki dönemde de yeni bir devletin kurucusu olarak belirmesinde hemen bütün başarılarından daha fazla etkili olmuştur.Çanakkale Zaferi Türk Milleti'ne damarlarında dolaşan milliyetçilik, cesaret ve vatanı savunma azmini gösterme fırsatını da vermiştir. Bu tez, Çanakkale İngiliz orduları Başkumandanı Ian Hamilton ve 5.Türk Ordusu Komutanı Liman Von Sanders'in Çanakkale Savaşları ile ilgili raporlar, hatıralar ve günlüklerden istifade edilerek hazırlanmıştır. Çanakkale Muharebeleri boyunca işgale uğrayan ve işgal eden kuvvetlerin gösterdikleri başarılar, düştükleri hatalar, karşılaştıkları hayalkırıklıkları bu iki komutanın gözüyle anlatılmıştır.Tarih araştırmalarında tek başına hatıraların yeterli olmadığı bir gerçektir. Ancak insan faktörünün olayların perde arkasını ve psikolojik yönlerini aydınlatması bakımından değerli olduğu unutulmamalıdır. İşte bu yüzden çalışmamızda faydalanılan kaynaklar sadece bu iki komutanın yazdığı raporlar ve anılarla sınırlı tutulmamış, zaman zaman bu cephede çarpışmış başka askerlerin de ifadelerine ve farklı kaynaklara yer verilmiştir.