Hava alanları için kaplamalı sahalar bakım yönetimi

Uçak pistleri, taksi yolları ve apronlarda beton ya da asfalt kaplamakullanılmaktadır. Kaplamalı sahalar, hava araçlarının güvenliği için uygunkoşullara sahip olmalıdır. Ülkemizde askeri hava alanlarının büyük çoğunluğuNATO bütçesiyle yapılmıştır. NATO standartlarına göre, esnek (asfalt)kaplamalı saha asgari 15 yıl, rijit (beton) kaplamalı saha ise 25 yıl hizmetvermelidir. NATO bütçesi ile yapılan kaplamalı sahalar için asfalt olanlarda 10yıl, betonlarda ise 12 yıldan önce geniş kapsamlı onarım bütçesiayrılmamaktadır. Ülkemizde ise asfalt pistlerin ortalama ömürleri 15 yılı çoğuzaman bulmamakta, beton pistlerde ise 10 yılla sınırlı kalmaktadır. Pistlerintasarımı ve daha sonra bakım onarımında yapılacak iyileştirmeler sayesindepist ömürleri uzatılabilirse Türk Hava Kuvvetleri'nin yıpranma payıgiderlerinden ve daha güvenli kaplamalı sahalar sayesinde uçak kazalarındakiazalmadan kaynaklanacak maddi ve hayati kazançları olacaktır. Problemlerinnedenlerini belirlerken ve çözüm yollarını araştırırken kamu ve özel sektördekiteknik personelin görüş ve önerilerine başvurulmuş ve Amerikan ordusununkullandığı kaynaklar başta olmak üzere birçok kaynak incelenerek Türk HavaKuvvetleri uygulamalarıyla karşılaştırılmıştır. Düşük kaplamalı sahaömürlerinin temel nedenlerinin yetişmiş teknik personel eksiği, bilgi yetersizliğive uluslar arası uygulama ve yöntemlerle çelişen ve belirgin bir sistemi vebütünlüğü olmayan bakım ve onarım işlemleri olduğu görülmüştür. Tezçalışması kapsamında beton ve asfalt kaplamalı sahalarda oluşan hasar türlerive onarım yöntemleri açıklanarak, NATO ülkelerinde uygulanan KaplamaDurum İndisi Yönteminin ülkemizde de uygulanabilmesi amacıyla bir bakımyöntemi geliştirilmiştir. Tez çalışması, kaplamalı sahalardan sorumlu teknikpersonelin el kitabı olarak kullanabileceği şekilde hazırlanmıştır.