Hava trafik kontrolör iş yüküne bağlı hava sahasının modellenmesi

Ulaşım sektörü günümüzde teknolojinin gelişimi ve ekonomik imkânlar ile ağırlıklı olarak havayolu üzerinden şekillenmektedir. Sadece ulaşım sektörü değil aynı zamanda gerek savunma sanayi ve gerekse ticari yaklaşımlar da artık havayolu tercihlerini ilk sırada tutmaktadırlar. Bunların yanı sıra İHA'lar (İnsansız Hava Araçları) ve mini İHA olarak nitelendirilen Drone'lar gökyüzünü çeşitli amaçlar doğrultusunda doldurmaya başlamıştır. İnsanların seyahat planlamalarında, hobi veya ticari amaçlarında, lojistik ve kargo firmalarının ürünlerini hızlı şekilde teslimlerinde havayolunu seçmeleri bu sektörün hep pozitif yönde ilerlemesini sağlamaya devam edecektir. Havayolu ulaşımında uçakların, helikopterlerin ve İHA'ların bulunduğunu düşünürsek bunların bir düzen halinde kontrol mekanizmasıyla yönetilmesi gerekecektir. Günümüzde bu işi yapan hava trafik kontrolörlerinin az oluşu ve onların kontrol bölgelerindeki uçuş sayılarının çokluğu düşünüldüğünde bir iş yükü dağılımının şimdi ve gelecekte çözülmesi gerekecek en önemli problemlerden biri olduğu görülmektedir. Hava sahaları sektörlerden oluşmaktadır. Bu sektörlerin kontrolörlerin iş yüklerinin dağılımlarına göre yeniden modellenmesi yapılmalıdır. Bu bir kümeleme ve optimizasyon problemi olarak karşımıza çıkmaktadır. Bunu gerçekleştirmek havacılık sisteminin yoğun ve karmaşıklığı nedeniyle uzun bir süre alabilecektir. Kümeleme ve optimizasyon için uygun yöntemler araştırılmıştır. Oluşturulan çözüm modeli ile ülkemiz hava sahası için bir modelleme yaparak iş yüklerinin sektörel boyutta eşit dağılımı yapılmaya çalışılmıştır.