Hava yollarında dış kaynak kullanımı

Dış kaynak kullanımı, ana işlerine geri dönmenin ve maliyetleri düşürmenin bir yolu olarak dünya havayolları için popüler bir seçenek haline gelmiştir. İşletmelerin dış kaynak seçerken bazı unsurlara dikkat etmeleri gerekmektedir. Öncelikle hangi alanlarda dış kaynak kullanımına gidileceği belirlenmelidir. Daha sonra hizmetin alınacağı doğru işletme seçilmelidir. Teknik kapasitesi, referansları, maliyeti, güvenilirliği ve çalışma şartları dikkate alınarak tercih yapılmalıdır. Dış kaynak kullanımının maliyet-kar hesaplaması yapılmalı, kar noktasına geçiş sağlanıyorsa kullanıma gidilmelidir. Bu sayede dış kaynak kullanan işletmelerin operasyonel etkinlikleri artacaktır. Bu çalışmanın amacı Türkiye'de bulunan havayollarından oluşan bir örneklemdeki bir dizi kilit kaynağın ve işlevin gerçekte ne ölçüde dışarıdan temin edildiğini, işlem maliyeti ekonomisi çerçevesine dayalı teorik bir değerlendirmeyle dış kaynak olarak kullanılacak işletmelerin hangi kriterler üzerinden seçime tabi tutulacağı ve bu kriterlerin önem derecesinin belirlenerek havayolu firmalarının kaynak kullanacağı işletmenin seçimine katkı sağlamaktır. Sadece Türkiye'de bulunan havayolu işletmeleri dikkate alınmış olup, havayolu işletmelerinin dış kaynak kullanarak sağladığı hizmetler; yer hizmetleri, ikram hizmeti, sosyal sorumluluk projeleri, reklamlar, kargo tesisleri ve depolama, yakıt, banka ve teknik hizmetler olarak kısıtlandırılmış, birinci ve ikinci bölümde açıklanmıştır. Bu hizmetlerin sağlayıcılarının seçimine ilişkin değerlendirme indeks sistemi 4 ana kriter 10 alt kriter olarak belirlenmiş, anket uygulaması bu 10 kriter üzerinden yapılmıştır. Havayollarında dış kaynak kullanımı yapılırken tedarikçilerin kriterlerinin önem derecelerine göre ağırlıklandırılması 9 uzman ile yapılan anket görüşlerinde analiz edilmiştir. Tutarlılık analizi 0.10'un altında kalan 4 uzman anketi çalışmaya dahi edilememiş, tutarlılığı sağlayan 5 uzman anketi üzerinden analizler yapılmıştır.