Havacılık sektöründe çalışan kabin ekiplerinin mesleki tükenmişliklerine ilişkin niteliksel bir araştırma: Türkiye ve Almanya örneği

Sivil havacılık sektörü, yaşanan teknolojik gelişmeleri hem etkilemekte hem de gelişmelerden etkilenmektedir. Ulaşım ve taşımacılık sektörleri içerisinde en konforlu, en güvenli, en hızlı ve en modern olarak nitelendirilen havayolu ulaşımı ve taşımacılığı her geçen gün gelişmektedir. Sivil havacılık sektörüne bağlı çalışan havayolu işletmeleri de bu gelişmeler ışığında sürekli büyümekte ve istihdam ettiği personel sayısını arttırmaktadır. Havacılık sektöründe çalışan kabin ekiplerinin mesleki tükenmişliklerine ilişkin niteliksel bir araştırma ortaya koymak amacıyla gerçekleştirilen bu çalışmada özellikle sivil havacılık sektöründe büyük gelişmelere sahip Almanya'da ve Türkiye'de mesleği icra edenler ile görüşmeler yapılmıştır. Bu bağlamda elde edilen bulgular, alan yazında yer alan çalışmalar ışığında değerlendirilmiştir. Sivil havacılık sektörünün her geçen gün büyüyen yapısı ve istihdam edilen kabin ekiplerinin artan sayısı göz önünde bulundurulduğunda çalışma içerisinde Türkiye İstatistik Kurumu başta olmak üzere birçok kurumdan güncel veriler incelenmiş ve çalışmada yer verilmiştir. Ayrıca çalışmanın kavramsal çerçevesinin oluşturulması adına havacılık sektörünün ve sivil havacılığın tarihsel gelişimi ve tükenmişlik kavramının ortaya çıkış süreci ile birlikte ifade ettiği anlam aktarılarak çalışmanın kavramsal çerçevesi oluşturulmuştur. Alan yazın incelendiğinde; kabin ekiplerinin tükenmişliklerinin başta stres ve çalışma koşulları olmak üzere birçok unsurdan etkilendiği görülmektedir. Her geçen gün gelişen sivil havacılık sektörünün, müşteri/yolcu ile aktif iletişim ve etkileşim içerisinde olan kısmında bulunan kabin memurlarının mesleki tükenmişlik yaşamalarının direkt olarak müşterilere yansıyacağı görülmektedir. Sivil havacılık sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin başarı durumları değerlendirilirken, en önemli parametresi yüksek müşteri memnuniyeti olarak görülmektedir. Bu bağlamda, işletmelerin başarısını yükseltmek için müşteri memnuniyetini yükseltmek dolayısıyla kabin ekiplerinin çalışma koşullarını iyileştirerek iş memnuniyetini arttırmaları gerekmektedir. Sivil havacılık sektörü içerisinde en fazla çalışanı barındıran kabin ekibi personelince oluşturulduğu göz önünde bulundurulduğunda, kabin ekipleri üzerine gerçekleştirilen mesleki tükenmişliklerine ilişkin niteliksel bir araştırma son derece önemli görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Sivil havacılık, tükenmişlik, havacılık