Havacılıkta kabin ekiplerinin üzerindeki iş yükü ve zaman baskısının emniyete etkisi

Havacılık sektörü, yüksek risk barındıran ve operasyonel hassasiyetin üst düzeyde olduğu bir alandır. Bu ortamda görev yapan kabin ekipleri, uçuş emniyetinin sağlanmasında kritik bir rol oynamaktadır. Kabin ekiplerinin operasyonel sorumlulukları, zaman baskısı ve yoğun iş yükü altında şekillenmekte; bu durum, bireysel performansı, karar alma süreçlerini ve dolayısıyla uçuş emniyetini doğrudan etkilemektedir. Bu tez çalışmasında, kabin ekiplerinin maruz kaldığı iş yükü ve zaman baskısının uçuş emniyeti üzerindeki etkileri kapsamlı biçimde incelenmiştir. Araştırmada nitel yöntem kullanılarak veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Görüşmelerden önce, araştırmanın güvenilirliğini artırmak amacıyla dört kabin amiriyle ön görüşmeler gerçekleştirilmiş, sorular gözden geçirilerek nihai hale getirilmiştir. Ana veri toplama aşamasında ise İstanbul merkezli 5 farklı havayolu şirketinde görev yapan 10 kabin amiri ve 10 kabin memuru olmak üzere toplam 20 katılımcı ile yapılmıştır. Araştırmada veri toplama tekniklerinden yarı yapılandırılmış mülakat tekniği kullanılmıştır. Elde edilen veriler, nitel veri analizi yazılımı olan MAXQODA 24 programında analiz edilmiştir. Kodlama işlemi sırasında katılımcıların dile getirdiği temalar dikkate alınarak açık ve betimleyici kodlar oluşturulmuştur. Kodlar arasında ilişkilendirmeler kurulmuş ve analiz, yazılımın sunduğu "kod ilişkileri tarayıcısı", "kelime bulutu" ve "kodlu belgeler" gibi araçlar aracılığıyla derinleştirilmiştir. Kodlama süreci sonunda "deneyim", "örgütsel faktörler", "psikolojik faktörler", "emniyet davranışı", "zaman baskısı" ve "iş yükü" ana kodları belirlenmiştir. Bu temalar doğrultusunda çalışanların algıları analiz edilmiştir. Bu analiz sonuçları genel olarak değerlendirildiğinde kabin ekiplerinin uçuş sırasında maruz kaldıkları stres faktörlerinin emniyet davranışları üzerinde belirleyici bir rol oynadığı görülmektedir. Bu araştırma, kabin ekiplerinin operasyonel yüklerinin emniyet üzerindeki etkilerine odaklanması açısından literatüre önemli katkılar sunmaktadır. Ancak, çalışmanın bulguları belirli bir zaman aralığında ve sınırlı sayıda katılımcıyla gerçekleştirilmiş olması nedeniyle genellenemez. Bulgular, havayolu şirketlerinin stratejik insan kaynakları politikaları ve emniyet kültürü geliştirme çalışmaları açısından yol gösterici niteliktedir.