Havalimanı ve havaalanı terminal yapılarında yolcu beğenisinin araştırılması ve ölçülmesi

Havayolu ulaşımı ülkemizde en çok tercih edilen ulaşım şekillerinden biridir. Ülkemizde yolcu trafiğinin büyük bir kısmı İstanbul, Ankara, İzmir, Gaziantep, Adana ve Trabzon illerindeki havalimanlarında gerçekleşmektedir.Pratikteki bu durum ülke bilimsel araştırmalarına kısıtlı oranda yansımış, özellikle yolcu memnuniyeti üzerinden bir değerlendirme sistematiği havalimanları için henüz geliştirilmemiştir. Konusunda ilk olması, çalışmanın özgünlüğünü ortaya koymaktadır. Önerilen çalışmada, ulusal ve uluslararası yolcu taşımacılığı yapan 7 havalimanı yolcu terminalinde giden yerli yolcuların görüşlerine başvurulmak suretiyle bir değerlendirme çalışması (memnuniyet ölçümü) yapılmıştır.Yolcu memnuniyeti, İstanbul Sabiha Gökçen, Ankara-Esenboğa, İzmir-Adnan Menderes, Trabzon, Gaziantep ve Adana havalimanlarında; (a) terminal yapılarının bütününden duyulan memnuniyet ve (b) yolcu bekleme salonlarından duyulan memnuniyet olmak üzere başlıca iki başlık altında, yolcularla birebir görüşülerek yapılan anketler üzerinden, nicel olarak ölçülmüştür. Giden yolcunun havalimanı/havaalanı girişinden terminal bekleme salonuna gelişine kadar ki süreçte, geçmiş olduğu tüm hizmet ve mekânlar terminal bütününden duyulan memnuniyetin; yolcu bekleme salonunda algılamakta ve kullanmakta olduğu mekandan aldığı izlenimler ise yolcu bekleme salonundan duyulan memnuniyetin içeriklerini oluşturmaktadır. Dolayısıyla, terminal yapıları hem işlevsel hem de estetik bağlamda bir arada değerlendirilmiştir.Ülke genelinde 7 terminalde, 1029 yolcunun katılımı ile gerçekleştirilen bu çalışma sonucunda, her bir terminalin performans değerleri belirlenmiştir. Anket kapsamında sorgulanan 40 alt ölçütten 11 tanesi yolcuların havalimanından duyduğu memnuniyeti anlamlı olarak etkileyen özellik olarak saptanmıştır. Çalışma sonrası ortaya çıkan yargıların, mevcut terminallerin performanslarının iyileştirilmesine yardımcı olması, yeni tasarımlara da yol gösterici olması amaçlanmaktadır.