Hayat bilgisi dersi doğada hayat ünitesindeki kavram yanılgılarının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi

Bu araştırma, ilkokul 3. sınıf Hayat Bilgisi dersi kapsamında yer alan "Doğada Hayat" ünitesinde öğrencilerde gözlemlenen kavram yanılgılarının belirlenmesine yönelik olarak öğretmen görüşlerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışma, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Düzce ilinde görev yapmakta olan 22'si kadın, 13'ü erkek toplam 35 sınıf öğretmeni ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden biri olan durum analizi yöntemi ile yürütülmüştür. Verilerin toplanmasında, araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Görüşmeler sonucunda ulaşılan veriler, betimsel analiz tekniğiyle çözümlenmiştir. Araştırmada, kavram yanılgısının tanımı, ortaya çıkış nedenleri, hangi dönemlerde yoğunlaştığı, daha çok hangi alt konularda gözlemlendiği ve öğrencilerin bireysel özelliklerinin (cinsiyet, kitap okuma alışkanlığı, okul öncesi eğitim alma durumu) bu sürece etkisi kapsamlı şekilde incelenmiştir. Araştırma sonucunda ulaşılan bulgulara göre, kavram yanılgılarının özellikle eğitim-öğretim yılının ilk aylarında daha yoğun şekilde gözlemlendiği, bunun öğrencilerin hazırbulunuşluk düzeyleriyle ilişkili olduğu belirlenmiştir. Kavram yanılgılarının özellikle doğa olayları, yönler ve doğal afetler gibi soyut kavramlarda yoğunlaştığı tespit edilmiştir. Ayrıca, ön bilgi eksikliği, kitap okuma alışkanlığının yetersizliği ve görsel materyal kullanımındaki sınırlılıklar, kavram yanılgılarının ortaya çıkmasında önemli etkenler olarak öne çıkmaktadır. Araştırma sonuçlarına göre, cinsiyetin kavram yanılgısı oluşumunda belirleyici bir faktör olmadığı; ancak bireysel farklılıkların, çevresel etkenlerin ve öğrenme ortamlarının bu süreçte daha etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Okul öncesi eğitimin varlığı, kavram gelişimini olumlu yönde etkileyebildiği; ancak bu etkinin, alınan eğitimin niteliğine bağlı olarak değişiklik gösterebildiği vurgulanmıştır. Araştırma sonucunda, kavram öğretiminde somutlaştırma, görsel destek, deneyimsel öğrenme ve etkileşimli öğretim yöntemlerine daha fazla yer verilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Bu bağlamda öğretmenlerin kavram öğretimi sürecinde öğrenci merkezli ve çoklu öğrenme araçlarını içeren stratejiler benimsemeleri önerilmektedir. Anahtar Sözcükler:Kavram yanılgısı, Hayat Bilgisi dersi, Doğada Hayat ünitesi, öğretmen görüşleri, Nitel araştırma.