Haydar dağı (Bozkır-Konya) bölgesindeki dere kumu ve topraklardaki ağır metallerin kökeni ve insan sağlığı açısından risk faktörlerinin araştırılması.

İnceleme alanı, Orta Toroslar'ın batı kesiminde ve Konya ovası güney kesiminde yer alan Haydar Dağı (Bozkır-Konya) Konya ilinin güney kesiminde kalmaktadır. İnceleme alanı, yaklaşık 70 km2 genişliğinde bir alandır. Çalışmada; Orta Toroslar'ın batı kesiminde ve Konya ovası güney kesiminde yer alan Haydar Dağı (Bozkır-Konya) bölgesinde bulunan eski maden sahalarında derekumu ve topraklardaki ağır metallerin kökeni ve insan sağlığı açısından risk faktörlerinin araştırılması amaçlanmıştır. Türkiye'nin yapısal sınıflamasında Toroslar, Anatolid-Torid Platformu/Anatolid-Torid Bloğu içinde yer almaka v elitolojik olarak Paleozoyik ve Erken Mesozoyik platform karbonatları, Paleozoyik-Erken Mesozoyik volkano-sedimanter ve epiklastik kayalar, bunların metamorfik kaya eşlenikleri, Kreatase ofiyolit ve ofiyolitik melanj içeren nap sistem serileri ile Geç Kretase ve daha genç çarpışma sonrası sedimanter ve magmatik/volkanik kayaçlar içerdiği belirtilmektedir. İnceleme alanında sistamatik rastgele seçilen 11 adet toprak ve aynı noktalardaki kayaçlardan 10 adet numune derlemesi yapılmıştır. Alınan örneklerin kimyasal analiz sonuçlarını istatiksel yöntemlerden de faydalanılarak değerlendirilmiştir. Ağır metal birikimleri için çoğunlukla kullanılan birikim indeksleri tercih edilerek kirliliğin miktarı ve kontrol eden olaylar tanımlanmaya çalışılmıştır. Elde edilen veriler doğrultasında hesaplanan birikim indeks değerlerine göre bölgede Pb, Zn, Cd ve Hg bakımından T2, T4, T5 T6, T7, T8 e T9 noktalarında kirlilik ve birikimin olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca Sağlık Riski Değerlendirmesinde Yetişkin (adult) ve Çocuklar (Children) üzerindeki etkisinde ise ağırlıklı olarak Yutma (ADDing) ve kısmen de Dermal Temas (ADDder) sonuçlarına göre ise de T2-T4-T5-T6-T7-T8-T9 noktaların riskli olduğu tespit edilmiştir. İnceleme alanında Pb, Zn, Cd ve Hg bakımından antropojenik kaynaklı kirlenmelerin olduğu düşünülmetedir. Ayrıca bölgedeki litolojilerin Pb, Zn, Cd ve Hg bakımından içerik bulundurması bu noktalarda jeojenik faktörlerin de etken olduğu kanısına varılmıştır.