Hayvan yemlerinde makro ve mikro elementlerin tayini

Bu çalışmada Manisa İli çevresinden alınan yemlerde hayvan sağlığı ve gelişimi için gerekli mineraller (Fe, Cu, Mn, Zn, Mg, Na, K, Ca, P) ve fazlalığı havyan ve insan sağlığına veya çevreye zararlı etki oluşturabilecek ağır metal (Cd, Pb) içeriklerinin tespiti için analizler gerçekleştirilmiş olup yemde bulundukları miktarları saptanmaya çalışılmıştır. Bu amaçla Manisa İli çevresinde üretim yapan yem fabrikalarından ve kendi yemini yapan üreticiden tebliğde belirtilen şekilde alınan numuneler öğütülüp homojen hale getirilerek Fe, Cu, Mn, Zn, Mg, Na, K, Ca, P, Cd ve Pb tayini öncesi organik bileşikleri parçalamak ve inorganik bileşikleri çözünür faza geçirmek için kuru yakma ve mikrodalga ile parçalama yöntemleri uygulanmıştır. Yem örneklerinde mineral maddelerin tayinleri; kuru yol ile yakılarak elde edilen küllerin asit ile muamele edilmesinden sonra Atomik Absorpsiyon Spektrometresi ile Fe, Cu, Mn, Zn, Mg Alev Fotometresi ile Na, K; mikrodalga ile çözünürleştirilmesinden sonra Pb, Cd Atomik Absorpsiyon Spektrometresi ile uygun dalga boyunda ölçüm yapılması esasına dayanır. P tayini Spektrofotometrik metot ile; Ca tayini ise titrasyon metodu ile gerçekleştirilmiştir. Metabolizma faaliyetlerinin düzenli bir biçimde yürümesinde rol oynayan ve hayvan beslemede önem taşıyan mineral maddeler hayvanlara belli miktarlarda verilmelidir. Yemlerdeki ağır metallerin ilgili tebliğde kabul edilebilir en çok miktarı Cd için 1 mg/kg ve Pb için 5 mg/kg olarak belirtilmiştir. Yemler tebliğde belirtilen limit değerlerin altında bulunmuştur. Gerekli olan mineral maddeler; bazı elementler için minimum, bazı elementler için ise aralık değerler olarak verilmiştir. Fe, Cu, Mn, Zn, Mg, Na, K, Ca, P için sırasıyla bu değerler; >100 mg/kg, >10 mg/kg, >40 mg/kg, 40 mg/kg, >0,35%, %0,30-%0,50, >0,70%, >0,60%, %0,30-%0,50 olarak verilmiştir. Buna göre, Fe, Cu, Mn, Zn, Mg, Na, K, Ca, P için analiz sonuçlar; sırasıyla A yeminde 328,60mg/kg, 52,51 mg/kg, 149,89 mg/kg, 224,24 mg/kg, %0,40, %0,59, %1,20, %1,27, %0,65; B yeminde 257,15 mg/kg, 41,40 mg/kg, 138,54 mg/kg, 129,32 mg/kg, %0,45, %0,45, %1,18, %1,72, %0,77; C yeminde 52,84 mg/kg, 5,40 mg/kg, 24,21 mg/kg, 29,57 mg/kg, %0,05, %0,05, %0,55, %0,72, %0,54 olarak bulunmuştur. Sonuçlarına göre Manisa İli çevresindeki yem fabrikalarında üretilen yemler, süt ineklerinin ihtiyacı olan mineral miktarını karşılarken kendi yemini üreten üreticinin yeminde çoğu mineral maddenin yetersiz olduğu tespit edilmiştir.