Trabzon Rumcası'ndaki baş unsurlu ilgi yantümceleri

Bu tez, tehlike altında ve üzerinde az çalışmış bir Küçük Asya Yunancası lehçesi olan Trabzon Rumcası'ndaki baş unsurlu ilgi yantümcelerini incelemektedir. Bu çalışma dildeki baş unsurlu ilgi yantümcelerinin ilk kapsamlı çalışmasıdır. Çalışma, baş unsurlu ilgi yantümcelerininin dökümantasyonunu yapmakta ve baş unsurlu ilgi yantümcelerinin gösterme adıllarına nazaran üç farklı çizgisel pozisyonuna odaklanarak bu yantümcelerin yapısal analizini sunmaktadır. Bu pozisyonlardan ikisi (İsim-Yantümce ve Yantümce-İsim) sınırlayıcı bir anlam vermekteyken diğeri (Yantümce-İsim) sınırlayıcı olmayan bir anlam vermektedir. Çalışmada iki farklı çizgisel pozisyonun sınırlayıcı anlam veriyor olmasının olası nedenleri de incelenmiştir. Çalışmanın genel sonucu, bu iki formun farklı türetme yollarına sahip olduğudur; İsim-Yantümce sırasının bağlantı etkileri gösterdiği ancak Yantümce-İsim sırasının bu etkileri göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Bu, Yantümce-İsim yapısının eşleştirme yoluyla türetildiğini, İsim-Yantümce yapısının ise yükseltme içerdiğini göstermektedir. Bu tez aynı zamanda sınırlayıcı olmayan baş unsurlu ilgi yantümceleri üzerine de bir analiz sunarak bunların bütünleşik olduğu sonucuna varmaktadır. Cinque (2020) benimsenerek, her baş unsurlu ilgi yantümcesi türü için türetme yolu gösterilmiştir. Trabzon Rumcası'nın, hem ad-sonrası hem de ad-öncesi ilgi yantümcesi kullanan Kapadokya, Farasiot ve Pontik (Bağrıaçık, 2020; Drettas, 1989; Papadopoulos, 1955) gibi diğer Küçük Asya Yunanca lehçelerinden farklı olarak Modern Yunanca etkisi taşımadığı göz önüne alındığında, bu tez Küçük Asya Yunancasında hem ad-sonrası hem de ad-öncesi varyasyonunun sebebinin ne olduğuna dair önemli kanıtlar sunmaktadır.