Ses duyma deneyimi ve ayırıcı tanısı

Genel kanının aksine, ses duyma fenomeni genel popülasyonda nadir değildir. Klinik olmayan popülasyonlarda olduğu kadar çeşitli psikiyatrik durumlarda da yaşandığı için ayrıştırılması önemlidir. Örneğin, literatürde dissosiyatif kimlik bozukluğu (DKB), anksiyete, obsesif kompulsif bozukluk (OKB) ve psikozda ses duymanın yaşandığı bildirilmektedir. Bu çalışma; dissosiyasyon, çocukluk çağı travması, uyumsuz hayal kurma ve dikkat eksikliği düzeylerini ölçerek DKB'ye dayalı ses işitme deneyiminin ayırıcı tanısını araştırmaktadır. Nihai örneklem 692 katılımcıdan oluşmuştur. Katılımcılara altı bozukluğa özgü senaryo ile Disosiyatif Yaşantılar Ölçeği, Çocukluk Travması Anketi, Uyumsuz Hayal Kurma Ölçeği ve Erişkin DEB/DEHB DSM IV Temelli Tanısal Tarama ve Derecelendirme Ölçeği uygulanmıştır. Bozukluğa özgü senaryolar ile sosyo-demografik özellikler arasındaki ilişkileri incelemek için Ki-Kare testleri uygulanmıştır. Bozukluğa özgü senaryolar ve ölçekler arasındaki istatistiksel farkı belirlemek için Bağımsız Örneklem t testleri kullanılmıştır. Komorbid olmayan bozukluğa özgü senaryolar ve ölçekler arasındaki farklılıkları araştırmak için Varyans Analizi (ANOVA) yapılmıştır. Ölçekler ve bozukluğa özgü senaryoları yaşama olasılığı arasındaki ilişkileri incelemek için lojistik regresyon kullanılmıştır. Sonuçlar komorbiditeye sahip bozukluğa özgü senaryolar yaşayan katılımcılar ile yaşamayan katılımcılar arasında istatistiksel farklılıklar olduğunu ortaya koymuştur. Ek olarak, komorbid olmayan bozukluğa özgü senaryoların uyumsuz hayal kurma ve dikkat eksikliği ölçekleri açısından farklılaştığı belirlenmiştir. Muhakeme temelli senaryo ile ruminasyon temelli senaryo deneyimlemek dikkat eksikliği açısından farklılaşmaktadır. Muhakeme temelli senaryo ile OKB temelli senaryo uyumsuz hayal kurma açısından farklılaşmaktır. DKB temelli senaryo ile muhakeme temelli ses duyma arasında ise uyumsuz hayal kurma açısından sınırda anlamlı (marginally significant) bir fark bulunmuştur. Sonuçlar ayrıca disosiyasyon, çocukluk çağı travması, uyumsuz hayal kurmanın yalnızca DKB temelli ses duyma olasılığını artıran risk faktörleri olduğunu göstermiştir. Sonuç olarak, bu çalışma klinik olmayan popülasyonda komorbid olmayan ses duyma deneyimlerinin bir kısmının ayrıştığını ve komorbid durumların birbirinden ayırt edilmesinin metodolojik olarak birtakım zorlukları beraberinde getirdiğini tespit etmiştir. Gelecekteki araştırmalar, DKB temelli ses duymanın diğer bozukluğa özgü durumlarla komorbidite açısından nasıl geliştirileceğine odaklanmalıdır.