Hedef programlama ile işletme organizasyonu ve bir uygulama

108 ÖZET Yöneylem araştırmasında kullanılan doğrusal programlama yöntemleri, tek amaç veya tek hedefe dayalı yöntemler olması nedeniyle genel olarak amaç fonksiyonlarını en büyükleme veya en küçükleme şeklinde sağlamaya çalışır. Günümüzde lider yöneticiler şirketlerini ayakta tutabilmek ve başarıya ulaştırmak için tek bir amaç yerine birden çok amacı aynı anda gerçekleştirmek durumuyla karşı karşıya kalmaktadır. Hızla gelişmekte olan sanayi ve teknolojiye bağlı olarak ortaya çıkan ve çözüm bekleyen bu tür problemler literatürde "Çok Amaçlı Karar Verme" problemleri olarak bilinmektedir. Yöneylem araştırması kapsamında kullanılan ve çok amaçlı karar verme problemlerinin çözümünde önemli bir yer tutan bu yöntemlerden birisi de hedef programlamadır. Hedef programlama, tek amaçlı problemlerde olduğu gibi, sadece en büyükleme veya en küçükleme şeklindeki tek yönlü amaçların çözümünden farklı olarak çoklu ve birbiri ile çelişen amaçlara ait çözümler sağlamaktadır. Dolayısıyla bu yöntem ile elde edilen çözüm en iyi uzlaşık çözüm olacaktır. Bu tez çalışmasında hedef programlama ile incelenen şirket her ne kadar beş sektörde yatırım yapılmış olsa da şirket yönetimi 2004 yılında ekonomik konjonktüre paralel olarak ekonominin lokomotifi olarak gördüğü sektörlerde daha büyük bir paya sahip olmak istemektedir. Şirket yöneticilerince kararlaştırılan hedefleri gerçekleştirmek için yapılan bu çalışmanın amacı; iştiraklerinin yeterince büyüdüğünü düşünen ve iştiraklerde sermaye artırımı yapmak yerine gelişmekte olan ekonomik koşullara bağlı olarak, şartlar elverdiği taktirde, uygun yeni yatırımlar için gerekli parasal kaynağı elinde tutmak isteyen şirket yöneticilerine bu yöndeki hedeflerine ulaşmaları için hedef programlama ile en iyi uzlaşık çözümü sağlamaktır.109 Hedef programlamanın uygulama alanlarından farklı olarak, bu tez çalışmasında bir şirketin yönetimi tarafından belirlenen hedefleri gerçekleştirme başarısının incelenmesi dikkat çekici olduğu kadar uygulamaları ve sonuçları açısından da önem taşımaktadır. Bu tez çalışması sonucunda büyük bir şirkete ait iştiraklerin yönetim hedeflerini gerçekleştirmede ne ölçüde başarılı olduğu, iştiraklerin büyüme kapasitesi, yapılacak yatırımların şirketin hedeflerini gerçekleştirmedeki etkinliği ve hedeflerin ulaşılabildiği 1 yıl önceden tahmin edilmiştir. Bu sonuçlara göre, şirket yönetimi tarafından kararlaştırılan hedeflere ulaşması ile şirketin yapacağı tasarruf miktarı önceden tahmin edilerek şirket kaynaklarından yapılacak bu tasarrufların yeni yatırımlarda veya sermaye artırımlarında kullanılabilirliği gösterilmiştir.