Hellenistik ve Roma dönemleri patara Unguentariumları

Hellenistik ve Roma dönemlerinde Patara unguentariumlarının ele alındığı buçalışmadaki malzemelerin büyük çoğunluğu kentteki nekropolis alanlarındabulunmuştur. Buluntular yoğun olarak 1993-2005 yılları arasında kazılan oygugömütlerden ele geçmiştir. Malzemelerin ele geçtiği yerler arasında % 52'lik oranlailk sırada yer alan oygu gömütleri, % 27 ile Tepecik Nekropolisi, % 11 ile TapınakGömüt 3, % 4 ile Hurmalık (Büyük) Hamamı, % 3 ile Tiyatro ve % 1'er olmak üzereAna Cadde ile Yüzey buluntuları takip eder (Şek. 2). Çalışmada 967 adet örnekten203 tanesi kataloga alınarak değerlendirilmiştir. En yoğun buluntu grubunu 34, 42 ve46 no'lu oygu gömütler sunar. Kentte çok sayıda ele geçen malzeme bu çalışmanınyapılmasını gerekli kılmıştır.Çalışmadaki amaç, Patara unguentariumlarının tanımı, genel unguentariumtipolojisindeki yerleri ve olası yerel üretim hakkındaki verilerin değerlendirilmesiolmuştur. Ayrıca bu çalışma ile kentin ticari ilişkileri ve etkileşim alanlarıhakkındaki yeni bilgilere ulaşılması da amaçlanmıştır.Hellenistik dönem içinde kronolojik başlıklarla ele alınan Pataraunguentariumları Roma dönemi içinde çok farklı formların ortaya çıkmasındandolayı tipolojik bir ayrıma gidilerek ele alınmıştır.Malzemeler üzerinde yapılan çalışmayla Patara'da unguentariumkullanımının İ.Ö.4.yüzyıl sonlarından İ.S.7.yüzyıla kadar kesintisiz olduğugözlenmiştir. En sık kullanım ise, Lykia Birliğinin kurulmasından sonra, İ.Ö.2.yüzyıldan İ.S.1.yüzyıl sonlarına kadar olduğu açıklığa kavuşmuştur. Seramiklerin budönemler arasındaki yoğun kullanımı ve muhtemel kent içindeki üretimi siyasi veekonomik rafahla ilişkili olmalıdır.İ.Ö.4.yüzyıl sonlarından İ.Ö.3.yüzyıl sonlarına kadar malzemede çeşitlilikgözlenmesine rağmen bunların kullanımı İ.Ö.2.yüzyıla oranla çok sık değildir.Özellikle İ.Ö.2. ve 1.yüzyıla tarihlediğimiz örneklerin nekropolis alanlarındakiyoğun kullanımı kent içerisinde bu talebi karşılayacak bir atölyenin varlığına işaretetmektedir.Kentte İ.Ö.4.yüzyıl sonlarından İ.Ö.1.yüzyıl sonlarına kadar olanunguentarium form gelişimi tüm antik dünya ile aynıdır. Ancak İ.Ö.1.yüzyılsonlarından itibaren Patara ve içinde bulunduğu Eşen Vadisi'ndeki kentlerde(Ksanthos, Letoon, Tlos) görülmeye başlanan küresel gövdeli örnekler önemlidir.İ.Ö.1.yüzyıldan itibaren tüm antik dünyada iğ formun yerini alan torba gövdeliörneklerin kentteki oranının az olması (12 adetle % 1), buna karşın küresel gövdeliunguentariumların fazlalığı bu yeni formun sadece Eşen Vadisi'nde ve yoğun olarakPatara'da popüler olduğunu göstermiştir (Şek. 1). Söz konusu bu yeni form kalitesive kil yapısıyla İ.Ö.2.yüzyıldan itibaren Patara'da yoğun olan iğ fomun takipçisiniteliğindedir. Bunların yanında, küresel gövdelilerin Patara'da yoğun olması (129adetle % 13'lük bir orana sahiptir) İ.Ö.2.yüzyıl içlerinde başlayan yerel üretiminküresel gövdelilerle İ.S.1.yüzyıl sonlarına kadar devam etmiş olduğunu gösterir.