Hemodiyaliz hastalarına uygulanan akupresurun gündüz uykululuk düzeyi ve uyku kalitesi üzerine etkisi

Amaç: Bu araştırma hemodiyaliz hastalarına uygulanan akupresurun gündüz uykululuk düzeyi ve uyku kalitesi üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve metot: Ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel olarak gerçekleştirilen bu araştırmanın evrenini Adıyaman Kamu Hastaneler Birliği'ne bağlı 3 Hemodiyaliz merkezinde tedavi alan 161 hasta oluşturmuştur. Araştırma deney grubunda 36, kontrol grubunda 39 hasta ile tamamlanmıştır. Veriler hasta tanıtım formu, Pittsburgh uyku kalitesi İndeksi ve Epworth uykululuk ölçeği kullanılarak Mart-Ağustos 2016 tarihleri arasında toplanmıştır. Deney grubundaki hastalara hemodiyaliz tedavisi aldıkları günlerde ardışık dört hafta Shenmen (HT7), Sanyingjao (Sp6) ve Yungquan (KI1) noktalarına 12 dakika süren akupresur uygulaması yapılmıştır. Kontrol grubuna herhangi bir girişim uygulanmamıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, pearson korelasyon analizi ve bağımsız gruplarda t testi kullanılmıştır. Bulgular: Deney ve kontrol grubunun ön test toplam Pittsburgh uyku kalitesi İndeksi puan ortalamaları arasında fark saptanmazken, ara test ve son testte istatistiksel olarak önemli fark saptanmıştır (p<0.05). Ara ve son testte deney grubundaki hastaların uyku kalitesinin kontrol grubuna göre daha iyi olduğu belirlenmiştir (p=0.001). Deney ve kontrol grubundaki hastaların ön test Epworth uykululuk ölçeği puan ortalamaları arasında fark saptanmazken, ara test ve son testte istatistiksel olarak önemli fark saptanmıştır (p<0.05). Akupresur uygulaması sonrası gündüz uykululuğunun deney grubunda kontrol grubuna göre daha az olduğu belirlenmiştir (p=0.001). Akupresur uygulaması sonrası deney grubunun uykuya dalma süresinin kontrol grubuna göre daha az olduğu ve toplam uyku süresinin kontrol grubuna göre daha fazla olduğu saptanmıştır (p<0.05). Sonuç: Hemodiyaliz hastalarına uygulanan akupresurun uyku kalitesini arttırdığı, gündüz uykululuk düzeyini azalttığı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Hemodiyaliz, Hasta, Akupresur, Uyku kalitesi, Gündüz uykululuk düzeyi