Hemşire ve ebelerde tükenmişlik ve başa çıkma stratejilerinin değerlendirilmesi: Ardahan ili örneği

Süreklilik arz eden, dinamik, değişken ve öngörülemeyen bir hizmet sektörü olan sağlık hizmetlerinde görev yapan hemşire ve ebelerin tükenmişlik yaşadığına sıkça şahit olunmaktadır. Bu nedenlerden bazıları çalışma ve dinlenme sürelerinin düzensizliği, sağlık sorunları olan bireylerle ve hastalar ile birlikte hassas bir sürecin içerisinde olan hasta yakınlarıyla birebir iletişim ve etkileşimde kalınması ve net olarak görev tanımlarının belirlenmemiş olmasıdır. Bu çalışma ile Ardahan ilinde görev yapan ebe ve hemşirelerin tükenmişlik düzeylerinin tespit edilmesi, bu tükenmişlikle başa çıkma stratejilerinin belirlenmesi ile bireysel ve kurumsal düzeyde olası çözüm önerilerinin sunulması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda nicel araştırma yöntemi olarak tarama modeli ve veri toplamak üzere anket tekniği tercih edilmiştir. Araştırmanın evreni, Ardahan İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı tüm sağlık hizmeti veren kurumlarda görevli ebe ve hemşirelerden oluşmuştur. Çalışmaya 242 hemşire ve ebe katılım sağlamış olup katılımcılara "Maslach Tükenmişlik Ölçeği" ve "Başa Çıkma Stratejileri Formu" uygulanarak veri toplanmıştır. Araştırma bulguları hemşire ve ebelerin tükenmişlik yaşadıkları ve tükenmişlikle baş edebilmek için "Duyguları yansıtma ve paylaşma" ve "Mizahi yaklaşım" stratejilerini kullandıklarını göstermiştir. Demografik değişkenler temelinde yapılan analizler neticesinde katılımcıların tükenme düzeylerinin cinsiyet, yaş, medeni durum, çocuk sahibi olup olmama, yıllık izin kullanma süresi, toplam çalışma süresi, rahatlamak üzere herhangi bir madde kullanımı düzeylerine nazaran anlamlı farklılık olmadığı saptanmıştır. Öğrenim durumu, çalıştıkları kurum, çalışılan bölüm ve nöbet sayısı değişkenleri ile tükenmişlik düzeyleri arasında anlamlı farklılıklar olduğu saptanmıştır. Araştırma neticesinde elde edilen bulgularda hemşire ve ebelerin tükenmişlik yaşadıkları tespit edilmiş olup araştırmamız insana birebir hizmetin verildiği sektörlerden olan sağlık kurumlarında yapıldığından tükenmişlik düzeyinin yüksek çıkması beklenen bir sonuçtur. Anahtar Kelimeler: Sağlık personeli, tükenmişlik, hemşire, ebe, başa çıkma stratejileri, Ardahan