Hemşirelerde çok boyutlu yoksunluk ölçeğinin geliştirilmesi ve uygulanması

Bu araştırma hemşirelerin yoksunluk düzeylerini belirlemeye yönelik bir veri toplama aracı olarak hemşirelerde çok boyutlu yoksunluk ölçeğinin geliştirilmesi ve uygulanması amacıyla; metodolojik, tanımlayıcı, kesitsel ve karşılaştırmalı tasarımda gerçekleştirilmiştir. Bu doğrultuda araştırmacılar tarafından mesleki, bireysel ve örgütsel olmak üzere üç ayrı alt ölçek olarak tasarlanan 88 maddelik madde havuzu oluşturulmuştur. Sonrasında ölçek maddeleri konusunda 11 uzman görüşü alınmış ve 54 hemşire ile pilot çalışma yapılmıştır. Çalışmanın açıklayıcı faktör analizi (AFA) verileri Türkiye'deki altı adet yataklı tedavi kurumunda çalışan 468 hemşireden yüz yüze, doğrulayıcı faktör analizi (DFA) verileri ise farklı bir örneklem grubundan olan 228 hemşireden çevrim içi olarak toplanmıştır. Yapılan analizler sonucunda ölçeğin faktör yüklerinin 0,45'in ve madde toplam puan korelasyon değerlerinin 0,30'un üzerinde olduğu görülmüş; mesleki yoksunluk alt ölçeğinin yedi madde ve iki alt boyut, bireysel yoksunluk alt ölçeğinin 13 madde ve iki alt boyut ve örgütsel yoksunluk alt ölçeğinin 18 madde ve dört alt boyuttan oluştuğu belirlenmiştir. DFA analizinde uyum indeksi değerlerinin kabul edilebilir ve mükemmel sınırlar içerisinde olduğu, iç tutarlılık analizinde ise her bir alt ölçeğin Cronbach alfa değerinin>0,70 olduğu görülmüştür. Her bir alt ölçek için birleşim ve ayrışım geçerlikleri ve madde ayırt edicilikleri sağlanmaktadır. Test-tekrar test sonuçlarına göre ilk test ve son test puan ortalamaları arasında anlamlı bir fark olmadığı saptanmıştır. Sonuç olarak geliştirilen ölçeğin hemşirelerin yoksunluk düzeyini ölçmede kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir araç olduğu sonucuna ulaşılmıştır.