Hemşirelerde duygusal yeme ve duygusal iştah ile ilişkili faktörlerin incelenmesi

Bu çalışma; hemşirelik kadrolarında çalışmakta olan ebe, hemşire ve sağlık memurlarında duygusal yeme ve duygusal iştahı etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı olarak yapılmıştır. Çalışmaya, Temmuz- Ekim 2021 tarihleri arasında aktif olarak çalışmakta olan 352 hemşire katılmıştır. Veriler araştırmacılar tarafından literatüre dayalı olarak geliştirilen 'Tanımlayıcı Özellikler Formu' ile, 'Duygusal İştah Anketi (DİA)', 'Duygusal Yeme Ölçeği (DYÖ)' ve 'Sürekli Kaygı Envanteri (SKE)' aracılığı ile elektronik ortamda toplanmıştır. Verilerin istatistiksel analizleri JASP paket programıyla yapışmıştır. Analizlerde frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma, medyan, gibi tanımlayıcı istatistikler yanında karşılaştırmalar için Mann Whitney U, Kruskal Wallis ve Pearson korelasyon analizi, adımsal çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. DİA toplam puanı ve DYÖ toplam puanı arasında pozitif yönlü orta şiddette bir ilişki bulunmaktadır yani duygusal iştah duygusal yemeyi tetiklemektedir. Erkek cinsiyet, DYÖ Toplam puanı, eğitim durumunda lisans mezunu olmak; hemşirelerin DİA toplam puan düzeyini arttıran bağımsız faktörler olduğu saptanmıştır. Erkek cinsiyet (β=-0,166; t=- 3,167; p=<0,001) ve yaş artışı (β=-0,141; t=- 2,485; p=<0,001) DYÖ toplam puanını azaltıcı bağımsız değişkenler olarak saptanmıştır. DİA toplam puanı (β=0,443; t=8,305; p=<0,001) ve BKI (β=0,204; t=3,530; p=<0,001) DYÖ toplam puanını arttırıcı bağımsız değişkenler olarak saptanmıştır. Bulgular doğrultusunda duygusal yeme ve duygusal iştahın bireylerin bazı sosyodemografik özelliklerine göre değişmekte olduğu ve hemşirelerde duygusal iştah ve duygusal yeme varlığından söz edilebilir. DYÖ toplam puanı BKI ile de pozitif yönlü zayıf ilişkilidir yani duygusal yeme arttıkça BKI de artmaktadır. DİA toplam puanının da BKI ile pozitif yönlü çok zayıf ilişkisi vardır. Sürekli Kaygı Envanteri (SKE) puanlarına bakıldığında kadınların puan ortalaması 48,40 ± 2,67, erkeklerin 47,72 ± 2,66 olarak bulunmuştur. Buna göre hemşirelerin kaygı düzeylerinin yüksek olduğu söylenebilir. SKE ile BKI, yaş, DİA pozitif, DİA negatif, DİA toplam ve DYÖ puanları arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Bu sonuçlara göre hemşirelerin kaygı düzeyleri yüksek olsa da kaygılarının duygusal iştah ve duygusal yeme üzerine etkisinin olmadığı görülmektedir.