Hemşirelerin respiratuar distres sendromlu yenidoğanların bakımına ilişkin bilgilerinin değerlendirilmesi

Prematüre bebekler, olgunlaşmamış akciğerlerde bir solunum bozukluğu olarak tanımlanan respiratuar distres sendromu için risk altındadır. Respiratuar distres sendromu küçük, az gelişmiş alveoller ve yetersiz pulmoner sürfaktan seviyeleri nedeniyle oluşan hayatı tehdit eden bir akciğer hastalığıdır. Bu çalışma hemşirelerin respiratuar distres sendromlu yenidoğanların bakımına ilişkin bilgilerinin değerlendirilmesi için yapılmıştır. Çalışma 5 Nisan ile 1 Mayıs 2023 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. 350 hemşirenin oluşturduğu evrenden yoğun bakım deneyimi olan 185 hemşire örneklem olarak belirlenmiştir. Veriler araştırmacı tarafından oluşturulan veri toplama formu ile toplanmıştır. Araştırmacı tarafından oluşturulup geliştirilen anket iki bölümden oluşmaktadır: birinci bölüm hemşirelerin demografik ve mesleki özelliklerini, ikinci bölüm ise respiratuar distres sendromlu yenidoğanların bakımı ile ilgili hemşirelerin bilgi düzeyini içermektedir. Anketin güvenilirliği pilot çalışma ile belirlenmiştir. Veriler IBM SPSS V23 ve R programları ile analiz edilmiştir. Normal dağılıma uygunluk Shapiro-Wilk ve Kolmogorov-Smirnov testleri ile incelenmiştir. İkili gruplara göre normal dağılmayan doğru cevap sayılarının karşılaştırılmasında Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Üç ve üzeri gruplara göre normal dağılmayan doğru cevap sayılarının karşılaştırılmasında Kruskal Wallis testi kullanılmış ve çoklu karşılaştırmalar Dunn testi ile incelenmiştir. Normal dağılmayan veriler arsındaki ilişkiler Spearman's rho korelasyon katsayısı ile incelenmiştir. Analiz sonuçları nicel veriler için ortalama±s. sapma ve ortanca (minimum – maksimum) şeklinde kategorik veriler ise frekans (yüzde) olarak sunulmuştur. Önem düzeyi p<0,050 olarak alınmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 27,34 iken minimum yaş 20 ve maksimum yaş 49 olarak elde edilmiştir. Katılımcıların %47,6'sının lise mezunu, %57,3'ünün evli, %46,5'inin kurs almadığı, kurs alanların %57,6'sının yenidoğan kursu aldığı, %65,4'ünün 1-5 yıllık hemşire olduğu, %48,6'sının 1 yıldan az Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde çalıştığı gözlemlenmiştir. Katılımcıların çoğunluğu respiratuar distres sendromunun komplikasyonları; Kronik akciğer hastalığı (%87,6) ve respiratuar distres sendromlu yenidoğanın oksijen tedavisinde hemşirelik bakımı; oksijen tedavisinde hemşire, kullanılan aletlerin uygun biçimde çalıştığından emin olmalı ve bebeğin tedaviye yanıtını değerlendirmelidir maddelerine evet diyerek (%87,6) doğru cevap vermiştir. Katılımcıların yaşı ile respiratuar distres sendromunun komplikasyonları doğru cevap sayısı arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif yönlü çok zayıf bir ilişki elde edilmiştir (p=0,017). Öğrenim durumlarına göre respiratuar distres sendromu sebepleri (p=0,017), respiratuar distres sendromlu yenidoğanda oksijen tedavisinin komplikasyonları (p=0,018) ve respiratuar distres sendromunun komplikasyonları (p=0,014) doğru cevap sayısı değerleri arasında istatistiksel olarak fark olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen ortanca toplam doğru cevap sayısı değerleri medeni hal faktörüne göre farklılık göstermektedir (p=0,008). Kurs sayılarına göre ortanca doğru cevap sayısı değerleri arasında istatistiksel olarak fark olmadığı tespit edilmiştir (p=0,437). Hemşirelik sürelerine göre sadece respiratuar distres sendromunun belirtileri doğru cevap sayısı değerleri arasında istatistiksel olarak fark olduğu tespit edilmiştir (p=0,010). Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde çalışma sürelerine göre respiratuar distres sendromunun tanımı ve respiratuar distres sendromu için risk faktörleri doğru cevap sayısı değerleri arasında istatistiksel olarak fark olduğu tespit edilmiştir. Fark bulunan cevapların çoğunda deneyim yılı az olanların ve eğitim seviyesi yüksek olanların doğru cevap verme değerleri daha yüksek bulunmuştur. Araştırmanın sonucunda, yenidoğan yoğun bakım ünitesinde çalışan hemşirelere respiratuar distres sendromunun her açıdan anlaşılabilirliğini sağlayan hizmetiçi eğitimlerin verilmesi ve bu alanda hizmet veren hemşirelerin eğitim seviyelerinin yüksek olmasına dikkat edilmesi önerilmektedir.