Hemşirelik okullarında iletişim ve halkla ilişkiler eğitimi ve öğretimi

Sağlık hizmetleri ekip halinde sunulmaktadır. Hekim, hemşire, diyetisyen, fizyoterapist, psikolog, sosyal hizmet uzmanı, hasta ve hasta ailesi sağlık ekibini oluşturur. Hemşire bu ekiple beraber ve bağımsız olarak hastane, okul, fabrika, ev, bakımevi, kreş, dispanser ve iş yeri gibi bir çok yerde görev yapar. Sağlık sisteminin kendine has iletişim teknikleri vardır. Hemşirelik hizmetlerinde hekim, hemşire, hasta ilişkilerinde bu özel iletişim yetenekleri kullanılmaktadır. Türk toplumu hemşireye özel değer vermiş, onu aile meclisinin içine alarak kızkardeş mevkisine yüceltmiştir. Ancak mesleki statüsü bu oranda yükselememiş, basın-yayın organlarında yer alan yayınlar sonucu itibarı sarsılmıştır. Halkla ilişkiler faaliyetlerinin amaç ve ilkeleri ile hemşirelik hizmetlerinin amaç ve ilkeleri birbirlerine çok benzerlik göstermektedir. Fakat hemşirelik mesleğine ait bu amaçla ilgili planlı programlı ve sürekli bir etkinlik yapılmamaktadır. Halen ülkemizde lise, önlisans ve lisans düzeyinde hemşire yetiştirilmekte, hepside aynı görev, yetki ve sorumluluklarla çalıştırılmaktadır. Hemşirelik eğitim ve öğretiminin en önemli meselesi, bu program farklılıklarından kaynaklanmaktadır. Mesleki eğitimde esas olan bilginin beceriye dönüşmesidir. Eğitim ve öğretim farklılıkları hizmete yansımakta, çok dikkat, bilgi ve beceri isteyen mesleki uygulamalarda üzücü olaylar yaşanmak tadır. Hemşirelik okullarında iletişim ve halkla ilişkiler eğitim ve öğretimi, yüksek okullarda "Hemşirelikte Kişilerarası İlişkiler", liselerde ise "Toplumu Tanıma ve İletişim" dersleri kapsamında yer almaktadır. Hemşirelik eğitim ve öğretimine endeksli olarak, hemşirelerin bu konudaki bilgi ve becerileride yetersizdir. Halen bazı üniversitelerde hemşirelikte yüksek lisans ve doktora çalışmaları yapılmaktadır. Hemşirelerin adaptasyon, hizmetiçi ve süreli eğitimleri planlı, programlı, düzerdi olarak mesleğin gerektirdiği titizlikle yapılmamaktadır. 111Bu çalışmanın ikinci ve üçüncü bölümlerinde hemşirelik hizmetlerinin ve hemşirelik eğitiminin mevcut durumunun tesbitine yönelik bir saha araştırması yapılmıştır. Ankara merkez, Ankara Akyurt ve Gölbaşı ilçelerinde gerçekleştirilen anket çalışmasında Newcomb'un ABX modeli uygulanmıştır. 90 hekim, 90 hemşire ve 90 hasta araştırma kapsamına alınarak hizmet alanlarındaki mevcut durum tesbiti yapılmıştır. Birinci bölümde anlatılan teorik hemşire, hemşirelik hizmetleri, modeli ile hemşirelikte iletişim ve halkla ilişkiler uygulamalarının pratikte yaşanan gerçek durumu ortaya konulmaya çalışılmıştır. Hemşirelik eğitim ve öğretimininde standardizasyon sağlanamadığı, buna bağlı olarak hemşirelik hizmetlerinde aksamalar olduğu, hemşirelerin toplumsal imajının iyi olmadığı, iletişim ve halkla ilişikler bilgi ve becerilerininde yetersiz olduğu görülmüştür. Varılan sonuçlar doğrultusunda bazı yeni öneriler getirilmiştir. iv