Hentbolcularda üst ekstremiteye uygulanan pliyometrik egzersizin atış hızı ve izokinetik kas kuvvetine etkisi

Giriş: Pliyometrik çalışmalar, güç üzerinde oldukça etkili bir antrenman biçimidir ve atletik performansın çok önemli bir parçasıdır. Özellikle hentbol gibi çabuk kuvvetin ön planda olduğu spor dalları için yararlı olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı, pliyometrik egzersizlerin hentbolda atış hızına ve izokinetik omuz rotatör kuvvetine etkisini araştırmaktır.Yöntemler: Çalışmaya 20 bayan hentbolcu katılmıştır. Eklem hareket açıklığı ve antropometrik ölçümler yapılmıştır. Ayrıca VO2 max testi, durarak ve 3 adım atış hızı testi, 90-300 º/s açısal hızda konsantrik omuz iç rotasyon (IR) ve dış rotasyon (ER) testi uygulanmıştır. Pliyometrik grup (PG) 6 hafta süreyle antrenmanlarına ek olarak pliyometrik egzersiz yapmıştır. Kontrol grubu (KG) ise günlük antrenmanlarını yapmıştır. Ölçümler 6 haftalık egzersiz periyodu sonrasında tekrarlanmıştır.Bulgular: Altı haftalık dönem sonrasında her iki grubun durarak ve 3 adım atış hızı anlamlı biçimde artmıştır (P<0,05). İzokinetik ölçümlerde PG dominant kol IR300 ?/s, non-dominant kol ER90 ?/s pik torkları anlamlı biçimde artış göstermiştir (P<0,05). KG dominant kolda IR300 ?/s, ER300 ?/s, non-dominant kolda IR300 ?/s pik torkları anlamlı gelişim göstermiştir (P<0,05). Durarak atışla 3 adım atış arasında anlamlı korelasyon görülmüştür (r= 0,51, P=0,021). Durarak atış hızı ile IR90 º/s ve IR300 º/s pik tork değerleri arasında kuvvetli korelasyon görülmüştür (sırasıyla r=0,56 P=0,010 ve r=0,52 P=0,018). Üç adım atış hızı ile internal rotatörlerin izokinetik kuvvetleri arasında korelasyon görülmemiştir. Ancak ER90 º/s pik tork değeri ile üç adım atış hızı arasında korelasyon bulunmuştur (r=0,49, P=0,027).Tartışma: Bayan hentbolcularda üst gövdeye 6 haftalık pliyometrik egzersiz uygulamanın hentbolda atış hızını ve izokinetik omuz rotatör kuvvetini artırmada istatistiksel anlamda ek bir katkısının olduğu gösterilememiştir. Ancak, pliyometrik egzersiz hentbolcularda atış hareketi için spora özgü çalışma veya alternatif bir egzersiz olarak uygulanabilir.Anahtar kelimeler: Pliyometrik, hentbol, atış hızı, izokinetik, omuz rotatörleri