Hepatosellüler karsinom tanılı hastalarda sağkalım ile PIV ve SIRI skoru ilişkisi

Giriş ve amaç : HCC, karaciğerin en sık rastlanan primer malign tümörü olup yüksek mortalite oranına sahiptir. Bu konudaki tüm çalışmalara rağmen halen genel anlamda geç tanı koyulan ve kötü prognozla ilişkilendirilen bir malignitedir. HCC'de tanı ve tedaviyi yönlendirecek ve sağkalımı güvenilir bir şekilde öngörecek beirteçler, özellikle de non-invaziv ve kolay erişilebilir parametrelerle ilgili çalışmalara halen ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, ulaşımı kolay olan hemogram parametrelerinden basit bir şekilde hesaplanan PIV ve SIRI skorlarının HCC'de sağkalımla ilişkisini incelemektir. Gereç ve yöntem : Çalışma retrospektif olup Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde 01.01.2014 – 01.01.2024 tarihleri arasında 'C22.0-Hepatosellüler Karsinom' ICD kodu ile tetkik ve tedavi edilen erişkin hastalar örnekleme dahil edilmiştir. Ancak tanı anında 18 yaşın altında olan , gebe olan, tanı tarihi 2014'den önce olan, tanı esnasında eşlik eden enfeksiyonu , steroid gibi hemogram sayımını etkileyebilecek ilaç kullanımı ve/ veya romatolojik-hematolojik-otoimmun hastalığı olan, eşlik eden ek malignitesi olan, veri eksikliği mevcut olan ve yanlış tanı kodu girilmiş hastalar çalışmadan çıkarılmıştır . Hastaların demografik verileri, altta yatan karaciğer hastalığına görelik parametreleri, tümör evreleri, aldıkları tedaviler ve tanı anındaki laboratuar parametreleri incelenmiştir. Bu parametreler ile 3., 6., 12., 24. ve 60. aylardaki sağkalım arasındaki ilişki araştırılmıştır. Bulgular: Çalışmaya 135 hasta dahil edildi. Tanında hesaplanan PIV ve SIRI skorları 3., 6., 12., 24. ve 60.aylarda vefat eden hasta grubunda sağkalanlara göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksekti (p<0,05). Bu skorların mortaliteyi öngörmedeki etkinliği incelendiğinde ise; tanı anında hesaplanan hem PIV hem de SIRI skorunun 3., 6., 12. ve 24. aylardaki mortaliteyi etkin olarak öngördüğü ve SIRI skorunda bu etkinliğin daha yüksek olduğu belirlendi. Ancak 60. ay mortalitesini öngörmede PIV skoru etkin saptanırken SIRI skorunda bu etkinlik izlenmedi. Sonuç : İnflamasyon tümör patogenezinin ana basamaklarından biridir. Bundan yola çıkılarak yapılan çalışmalarda inflamatuar parametrelerin kanser hastalarında prognozu öngörmede kullanılabileceği gösterilmiştir. Bu parametrelerden ikisi olan PIV ve SIRI skorunun, bileşenleri nedeniyle kısa ve uzun dönem mortaliteyi öngörmede birbirlerine karşı avantaj ve dezavantajları mevcuttur. Bu nedenle klinik kararlarda bu parametrelerin dönemsel etkinlikleri göz önünde bulundurulmalıdır. Anahtar kelimeler : Hepatosellüler karsinom, PIV, SIRI, inflamasyon, sağkalım