Herniaria glabra L. bitkisinin biyolojik aktivitesinin belirlenmesi

Bitkilerin tedavi amaçlı kullanımı binlerce yıl geçmişe dayanmaktadır. Özellikle hastalıkların tedavisinde kullanılan sentetik kökenli maddelerin yan etkilerinin fazla olması bu maddeleri ihtiva eden tıbbi bitkilerin önemini daha çok arttırmıştır. Türkiye'nin hemen her bölgesinde doğal olarak yetişen Herniaria glabra L. mesane kaslarını gevşetme özelliğine sahip olması sebebiyle, halk arasında; mesane kramplarının tedavisinde, böbrekler ve mesanedeki taş ve kumların düşürülmesinde, bununla birlikte, iltihapları önleyici, idrar yolarını dezenfekte edici, idrar söktürücü, ve kasık yırtılmasına karşı tedavi amacıyla kullanılmaktadır. Tüm bu özellikleri nedeniyle H. glabra özellikle farmakolojik çalışmalarda önem arz etmektedir. Bu bağlamda, bu çalışmada başlıca hedefimiz, H. glabra bitkisinin antibakteriyal, antioksidan ve fenolik bileşiklerinin tayinini kapsayan biyolojik karakteristiklerinin aydınlatılmasıdır. Bu çalışma kapsamında öncelikle aseton, etanol ve hekzan kullanılarak bitkiden elde edilen ekstraktların Enterobacter cloaceae ATCC 13047, Enterococcus faecalis ATCC 29212, Salmonella typhimirium ATCC 14028, Staphylococcus epidermidis ATCC 12228, Proteus vulgaris ATCC 13315, Yersinia pseudotuberculosis ATCC 911, Staphylococcus aureus ATCC 25923, Pseudomanas aeruginosa ATCC 27853, Klebsiella pneumoniae ATCC 13883, Bacillus subtilis ATCC 6633, Escherichia coli ATCC 35218 ve Listeria monocytogenes ATCC 7644 bakterilerine karşı agar kuyu difüzyon metodu ile antibakteriyal aktivite tayini ve DPPH (2,2-Difenil-1-pikrilhidrazil) serbest radikal giderme metodu ile antioksidan aktivitelerinin belirlenmesi ve son olarak Slinkard ve Singleton'un metoduna göre toplam fenolik bileşen analizlerinin yapılmasıdır. Bu çalışmaların sonucunda, en yüksek verime sahip olan aseton ektraktının (% 2,4476) en yüksek fenolik içeriğe (6,25 ± 0,0012 µg/ml) sahip olduğu ve DPPH radikal süpürücü (20,5610 µg/ml) aktivitesinin etanol ve hekzan ektratlarından yüksek olduğu gözlenmiştir. Etanol, hekzan ve aseton ekstraklarından herbiri K. pneumoniae bakterisine karşı aktivite gösterdiği ve diğer bakterilere karşı aktivitesi olmadığı belirlenmiştir.