Heterohalkalı bazı bileşiklerin sentezi, spektroskopik ve kromatografik karakterizasyonu ve bileşiklerin sitotoksik etkinliğinin araştırılması

Amaç: Fosfazenler heterohalkalı bileşiklerin önemli bir sınıfını oluştururlar. Heterosiklik anorganik bileşiklerin önemli bir sınıfını oluşturan siklofosfazenler (NPCl2)n içerdikleri aktif fosfor-halojen bağları nedeniyle çok çeşitli siklofosfazen türevleri oluşturdukları için oldukça ilginçtirler. Bu çalışmanın amacı; literatürden yararlanarak sentezlenen bileşiklerin, karakterizasyonu, antioksidan kapasiteleri ve sitotoksik etkilerinin belirlenmesidir. Materyal ve Metot: Çalışmada sentezlenen bileşiklerin spektrofotometrik yöntem ile antioksidan kapasiteleri (DPPH ve CUPRAC metotları ile) belirlenmiştir. Aynı ektstrelerin sitotoksik etkileri in vitro yöntem ile değerlendirilmiştir. Sentezlenen bileşiklerin yapıları, ¹H, ¹³C, ³¹P NMR ve FT-IR teknikleri ile aydınlatıldı Bulgular: Yapılan çalışmalar da hekzaklorosiklotrifosfazatrien bileşiği N, N-diizopropilpropan 1,3-diamin, p-bromo fenol ve p-formilfenol ile etkileştirilerek sırası ile [1], [2] ve [3] bileşikleri sentezlendi. Bileşiklerin; DPPH radikal süpürme gücü testine göre 0,21-9.83 mg TEAC/100 g ve CUPRAC analiz sonuçları 0,011mmol TEAC/ g olarak gözlendi. Karaciğer kanseri hücre hattında (HEP3B) [1] ve [2] numaralı bileşikler karaciğer negatif kontrole kıyasla, 48.saat inkibasyon sonunda 10μM ve 25μ M dozlarında % 50 ye varan sitotoksik etki gösterdi. Aynı bileşik için yüksek dozlarda bu oran %80 etkili olduğu gözlemlendi. [3] kodlu bileşik, negatif kontrole kıyasla, 10 ve 25 μM dozlarında %70 sitotoksik etki gösterirken, bu oran yüksek dozlarda (50 ve 100 μM) da % 85 etkili olduğu gözlemlendi. Sonuç: Sentezlenen bileşiklerin antioksidan kapasite ve sitotoksik etki potansiyeline sahip olduğu belirlendi. Anahtar Kelimeler: Fosfazen, Para-bromo fenol, para-formil fenol, Antioksidan, Sitotoksik etki