Hiatus sacralis anatomisi ve epidural anestezi açısından önemi

Kaudal epidural anestezi, hiatus sacralis'ten canalis sacralis içine anestezik solüsyonlar enjekte edilebilme işlemidir. Günümüzde kronik bel ağrısının önlenmesi, doğum ağrılarının ve genitoüriner cerrahi yaklaşımları içeren birçok ameliyatta analjezi ve anestezinin uygulanmasında epidural boşluğa yönelik sakral yaklaşımlar tercih edilmektedir. Bu çalışmanın amacı hiatus sacralis anatomik yapısını ve farklılıklarını sacrum'un kemik kılavuz noktalarını kullanarak kaudal epidural anestezide için başarısızlık kriterlerini gözden geçirmek ve uygulamada başarı kriterlerini arttırmaktır. Bu çalışmada 87 adet os sacrum örnekleri üzerinde detaylı morfometrik ölçümler, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi Anabilim Dalının Osteoloji arşivinde 0.01 duyarlılığındaki dijital kumpas kullanılarak yapıldı. Hiatus sacralis'in açıklığının şekli genellikle ters U şekli % 33.33 sıklıkla, % 19.45 sıklıkla ters V, % 19.45 sıklıkla düzensiz şekilli saptandı. Ayrıca % 6.9 sıklıkla vakalarda hiatus sacralis dambıl şekli, % 6.9 sıklıkla ise hiatus sacralis yokluğu % 3.45 sıklıkla hiatus bifida şekilli olarak bulundu. Hiatus sacralis'in tepe konumunun S3'te %10.34 sıklıkla, S4'de % 70.11 sıklıkla ve S5'te % 11.49 sıklıkla saptandı. % 6.9 olguda ise hiatus sacralis saptanmamıştır. Bu çalışmada hiatus sacralis'in taban seviyesi % 2.3 sıklıkla S4 segmentinde, % 82.76 sıklıkla S5 segmentinde saptanmıştır. Os sacrum'un eğriliğinin en fazla olduğu seviyeler S2, % 62.07 sıklıkla S3 ve % 28.78 sıklıkla S4 segmentleridir. Hiatus sacralis'in uzunluğunu ortalama 28.07 ± 7.1 mm, cornu sacralis'ler arasındaki uzaklık ortalama 13.48 ± 2.69 mm, Hiatus sacralis'in tepe kısmı ile S2 vertebra'nın alt kenarının ortalaması 34.68 ± 7.09 mm olarak ölçüldü. Morfometrik açı ölçümleri Image J programı kullanılarak hesaplandı. Girişim için riskli örnekler ve ölçüm değerleri önemli çalışmalara uyumlu bulundu. Sakralizasyon tam iki taraflı % 19.35 sıklıkla, kısmi tek taraflı sağ kenar ise % 6.45 ve kısmi iki taraflı % 16.13 sıklıkla, lumbalizasyon olguları ise tam iki taraflı olarak % 12.9 sıklıkla saptandı. Spina bifida'nın seviye bulguları; %16.13 sıklıkla L5 - S1 segmentin hizasında bulundu. Os sacrum üzerinde yapılan bilateral ölçümlerde istatistiksel olarak anlamlı bir fark belirlenmedi (p>0.05). Kaudal epidural anestezide önemli olan anatomik noktalar; cornu sacrale, crista sacralis lateralis, hiatus sacralis'in tepe kısmı, crista sacralis mediana'nın en uç noktası, canalis sacralis'in ön arka mesafesi, cornu sacrale'ler arası mesafe, hiatus sacralis tepesi ve S2 delik arası mesafenin ortalaması sayılabilir. Bu kılavuz noktalarının dikkate alınmasıyla başarılı ve güvenli bir girişim yapılabilir. Anahtar kelimeler: morfometri sacrum; hiatus sacralis; kaudal epidural blok