Hidroponik yöntem ile çimlendirilen arpa ve yaygın fiğ karışımlarının besin değerlerinin belirlenmesi

Bu çalışmanın amacı, ruminant hayvanlarda kaba yem ihtiyacının giderek artmasıyla birlikte alternatif yem arayışı içerisinde hidroponik yem üretim sisteminin değerlendirilmesidir. Hidroponik yem üretim sistemlerinde birçok bitki kullanılmaktadır. Fakat en yaygın kullanılan tahıllar grubunda yer alan arpa, buğday, yulaf ve çavdar gibi bitkilerdir. Bu bitki tohumları hidroponik sistemde çimlendirme esasına dayanarak 7-8 günlük periyot sonunda hayvan beslemede alternatif seçenek olarak kullanılmaktadır. Yaptığımız çalışmada yaygın kullanımın aksine arpa ve yaygın fiğin yalın ve karışımlarının hidroponik yem verimi ve kalitesi incelenmiştir. Deneme Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Ziraat ve Doğa Bilimleri Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümüne ait Hızlı Islah ve Bitki yetiştirme odasında yürütülmüştür. Deneme kontrollü koşullarda 8 gün süre ile 23 ºC' de ve % 65 oransal nem koşullarında Tesadüf Parselleri Deneme Desenine göre 3 tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. İlk çıkışlar gözlenene kadar yaklaşık iki gün karanlık diğer günlerde ise 16:8 saat aydınlık/karanlık foto periyot şartları uygulanmıştır. Çalışmada yeşil yem verimi (g/işlem), ham protein oranı, asit deterjanda çözünmeyen lif (ADF), nötr deterjanda çözünmeyen lif (NDF), nispi yem değeri, mineral madde (Ca, Mg, K ve P) içerikleri ve tetani değerlerine bakılmıştır. Çalışma sonucunda; yeşil yem verimi 138.9 – 309.3 g, ham protein oranı % 13.81 – 31.90, ADF oranı % 12.13 – 19.66, NDF oranı % 24.24 – 35.66, nispi yem değeri 206.2 – 297.7 ve tetani değeri % 1.899 – 3.611 arasında değişim göstermiştir. Ayrıca mineral besin elementleri yeterli seviyede bulunmuştur. Bu çalışma, yaygın fiğin arpa bazlı hidroponik yem üretimine dahil edilmesinin hem verimi hem de besin kalitesini önemli ölçüde artırdığını göstermektedir. Sonuçlar, baklagillerin eklenmesiyle yeşil yem verimi, ham protein oranı ve nispi yem değerinin arttığını, mineral besin elementlerinin ise yeterli seviyede korunduğunu ortaya koymuştur. Özellikle arpa tanelerine %60 ve 80 oranında yaygın fiğ eklenmesinin hem yem verimi hem de yem kalitesi açısından en etkili kombinasyon olduğu belirlenmiştir.