Hiperbilirubinemili yenidoğanlarda nörolojik hasar, oksidatif hasar ve dna hasarının gösterilmesi

GİRİŞ ve AMAÇ: Hiperbilirubinemi term bebeklerin %60'ını, preterm bebeklerin ise %80'ini etkilemektedir. Bilirubin yüksekliği genellikle kendiliğinden gerileyen bir durum olmakla birlikte bir kısım yenidoğanda fototerapi, kan değişimi gerektiren düzeylere yükselmekte hatta bazı yenidoğanlarda geri dönüşümsüz hasar yaratabilmektedir. Bilirubin yüksekliği ve fototerapinin oksidatif, nörolojik, DNA hasarına sebep olabileceği düşünülmektedir. Çalışmamızın amacı; bilirubin yüksekliği ve fototerapinin oksidatif, nörolojik, DNA hasarı üzerine etkisini göstermek; olası hasarlanma durumunda oluşabilecek komplikasyonları öngörmek, nörolojik hasarı gösteren biyomarkerların nörogörüntüleme yöntemlerinin yerine kullanılabilirliğini değerlendirmektir. GEREÇ/YÖNTEM: Kasım 2020 ile Nisan 2021 tarihleri arasında Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Yenidoğan Bilim Dalı'na başvuran patolojik hiperbilirubinemisi olmayan yendioğanlar ile patolojik hiperbilirubinemisi olan ve fototerapi alan yenidoğanlar çalışmaya alındı. Patolojik hiperbilirbinemisi olan ve olmayan yenidoğanlar oksidatif, nörolojik, DNA hasarı yönünden karşılaştırılırken; patolojik hiperbilirubinemisi olan yenidoğanlar ise kendi içinde fototerapi öncesi ve sonrası oksidatif, nörolojik, DNA hasarı yönünden karşılaştırıldı. Tüm istatistiksel analizler SPSS 23.0 paket programı kullanılarak yapıldı. BULGULAR: Kontrol grubu 60, hasta grubu 60 yenidoğan bebek çalışmaya dahil edildi. Hasta grubundan 10 yenidoğan örneği hemolizli olması nedeniyle çalışmadan çıkarıldı. Kontrol grubuyla fototerapi öncesi hasta grubu karşılaştırıldığında; total bilirubin, TOS, TAS, UCH-L1 düzeyleri fototerapi öncesi hasta grubunda anlamlı yüksek bulundu (p<0,001). NSE ve 8-OHdG düzeyleri arasında istatistiksel anlamlı fark bulunmadı (p>0,05). Fototerapi öncesi ve sonrası hasta grubu karşılaştırıldığında; total bilirubin, TOS, TAS, NSE düzeyleri fototerapi öncesi grupta anlamlı yüksek bulundu (p<0,05). Fototerapi öncesi ve sonrası 8-OHdG ile UCH-L1 düzeyleri arasında istatistiksel anlamlı fark bulunmadı (p>0,05). Kontrol grubu ile fototerapi sonrası hasta grubu karşılaştırıldığında total bilirubin, TOS, TAS, UCH-L1 düzeyleri fototerapi sonrası hasta grubunda anlamlı yüksek bulundu (p<0,05). Ancak bu iki grup arasında 8-OHdG ve NSE düzeyleri arasında istatistiksel anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). Tekli ve yoğun fototerapi sonrası grup karşılaştırıldığında ise TOS düzeyleri arasında istatistiksel anlamlı farklılık saptandı (p=0,008). Anormal BIND skoruna sahip hastalar ile normal BIND skoruna sahip hastalar karşılaştırıldığında total bilirubin ve TAS düzeyleri arasında anlamlı farklılık saptandı (p<0,05). Kontrol grubu ile fototerapi öncesi ve sonrası hasta grubu arasında istatistiksel anlamlı farklılık bulunan UCH-L1'in tanısal değerine yönelik ROC analizi yapıldı. UCH-L1 için tanısal değer taşıyan düzey 97,95 pg/ml olarak belirlendi. 97,95 pg/ml değerinin duyarlılığı %80, özgüllüğü %70, negatif prediktif değeri %80,7 ve pozitif prediktif değeri %68,9 olarak saptandı SONUÇ: Çalışmamızda yenidoğan döneminde bilirubin yüksekliğinin; oksidatif hasarı arttırdığı, DNA hasarı üzerine anlamlı etkisinin olmadığı, nörolojik hasarlanmayı gösteren UCH-L1 düzeyinde anlamlı olarak arttırdığı gösterildi. Fototerapinin ise oksidatif hasarı azalttığı, DNA hasarı üzerine anlamlı etkisinin olmadığı, nörolojik hasarlanmayı gösteren NSE düzeyinde anlamlı etkisinin olmadığı gösterildi.