Hipofiz adenomlarının histopatolojik klasifikasyonu ve ki 67 ekspresyonunun prognostik önemi

Hipofiz adenomlarının rekürrens ve progresyon potansiyellerini belirlemek oldukça zordur. WHO endokrin tümörler sınıflamasında tavsiye edilen, çevre dokulara invazyon, tanı anındaki tümör boyutu, artmış mitoz, Ki 67 proliferasyonun %3 ve üzerinde olması ve yoğun p53 ekspresyonu agresif davranış belirleyicileridir. [1, 48, 107] Ki 67 bir hücre proliferasyon belirtecidir. Ve hipofiz adenomlarında oldukça sık kullanılmaktadır. Tümör subtip, adenom boyutu, invazivlik, rekürrens, adenomun klinik olarak fonksiyonel/nonfonksiyonel olması gibi pek çok klinikopatolojik parametreler ile ilişkilidir. Genellikle agresif davranış gösteren adenomlarda Ki 67 proliferasyon belirteci artmıştır. [111] Biz de çalışmamızda 2006-2013 yılları arasında GÜTF Tıbbi Patoloji Ana Bilim Dalında hipofiz adenomu tanısı alan 303 olguyu inceleyerek, Dünya Sağlık Örgütünün (WHO) 2004 sınıflamasında önerilen ve tanısal ve prognostik anlamı olan Ki 67 proliferasyon belirtecinin histopatolojik subtiplerle, prognozla ve yukarıda saydığımız kilinikopatolojik parametrelerle ilişkisini araştırarak literatür eşliğinde değerlendirdik. Çalışmanın sonucunda, adenomların çevre dokuya invazyonu ve rekürrensi ile Ki 67 proliferasyon belirteci istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. (p=0,030 p=0,007) Mitoz sayısı ile çevre dokuya invazyon açısından istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır. (p=0,011) Adenom subtipleri ile Ki 67 proliferasyon belirteci arasında anlamlılık saptanamamış olmasına rağmen (p=0,289), adenom subtipleri ile rekürrens ve radyolojik invazyon açısından anlamlı fark saptanmıştır. (p=0,011 ve p=0,0001) Sonuç olarak radyolojik invazyonun adenom olgularında rekürrensi gösteren önemli bir parametre olması yanı sıra histolojik değerlendirmede immünhistokimyasal olarak yapılan adenom subtiplemesi ve Ki 67 proliferasyon belirteci adenomun biyolojik davranışının belirlenmesinde diğer önemli parametrelerdir. Anahtar kelimeler: Hipofiz adenomu, Ki 67, immünhistokimya