Histerektomi yollarının histerektomiye eklenen salpenjektomide over rezervine, over dopplerine ve cinsel fonksiyona etkisinin karşılaştırılması

Amaç: Histerektomi operatif jinekolojide en sık uygulanan prosedürdür, çeşitli endikasyonlarla ve farklı yollardan gerçekleştirilmektedir. Epitelyal over kanseri patogenezi göz önüne alındığında, over kanseri açısından düşük risk grubundaki hastalarda histerektomiye eklenen salpenjektomi artık jinekoloji pratiğinde evrensel olarak kabul edilen primer risk azaltıcı yöntemdir. Salpenjektominin over rezervi üzerine etkisi üzerine yapılan daha önceki çalımalarsa net bir fikir birliğine varılamamıştır. Bu çalışmada farklı histerektomi yollarının histerektomiye eklenen salpenjektomide over rezervine; over dopplerine ve cinsel fonksiyonlara etkisinin karşılaştırılması planlanmıştır. Metod: Kliniğimizde histerektomi operasyonu planlanan ve çalışma kriterlerini karşılayan 46 hasta, aydınlatılmış onamları alındıktan sonra prospektif tasarlanan çalışmaya dahil edilmiştir. Hastalar operasyon öncesi Anti-mülleryan Hormon (AMH), Kadın Cinsel Fonksiyon İndeksi (FSFI) sorgulaması ve over Doppler ultrasonografisi, operasyon sonrası 1.ayda AMH, doppler, operasyon sonrası 3.ayda AMH, FSFI ve doppler ile değerlendirilmiştir. Histerektomi uygulanma yoluna göre gruplar arası ve grup içi karşılaştırmalar yapıldı. Sonuç: Çalışmada gruplar arasında demografik farklılık saptanmadı. AMH değerinde; laparoskopik (L/S) grupta 1. ve 3.ay anlamlı farklılık saptanmamıştır (0.15(0.01:2) ng/ml- 0.09(0.01:1.57) ng/ml-0.16(0.01:2.51) ng/ml). Laparotomik (L/T) grupta ise 1.ayda anlamlı farklılık saptandı (p=0.043), 3 ay anlamlı farklılık saptanmadı (0.1(0.01:3.4) ng/ml- 0.05(0.01:2.82) ng/ml- 0.07(0.01:3.5) ng/ml). Gruplar karşılaştırıldığında 1. ve 3.ayda değişiklik anlamlı saptanmadı. FSFI skorlarında; L/S'de cinsel istek, uyarılma, toplam skorlardaki artışta anlamlı farklılık saptanmıştır (p=0,023-p=0,028-p=0,025-p=0,033) L/T'de cinsel istek, lubrikasyon, ağrı, toplam skorlardaki artışta anlamlı farklılık saptanmıştır(p=0.005-p=0.011-p=0.030-p=0.004) Gruplar arası ise fark skorunda anlamlı farklılık yoktur. Doppler parametrelerinde; L/S'de 1.ay sağ over PI-RI-S/D değerlerinde anlamlı düşüş olmuştur (p=0.016-p=0.039-p=0,039). 3.ay anlamlı farklılık yoktur. L/T'de 1. ay anlamlı değişiklik saptanmadı. 3.ay sol over S/D değeridaha yüksek bulundu. (p=0.017) gruplar arasında değişim 1.ay L/S'de sağ over PI-RI anlamlı fark olmuştur. (p=0.019- p=0.027) 3.ay anlamlı değişiklik yoktur. Anahtar kelimeler: laparoskopik histerektomi, salpenjektomi, over rezervi, cinsel fonksiyon, over doppleri