Histerosalpingografi (HSG) sırasında müzik ve doğal manzara resimleri kullanımının kadınların ağrı düzeyi, anksiyete ve analjezik kullanımına etkisi

Çalışma, HSG çekilen kadınların ağrı ve anksiyeteleri ile analjezik kullanımlarının azaltılmasını sağlamak amaçlı müzik ve doğal manzara resimlerinin etkinliğinin değerlendirilmesi amacıyla randomize kontrollü ön test- son test kontrol gruplu deneme modeli yöntemiyle yapılmıştır. Araştırma, Aralık 2022 ve Temmuz 2023 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Hastanesi Radyoloji biriminde yürütülmüştür. Çalışmada gönüllü katılımcılar basit randomizasyon yöntemi ile üç gruba ayrılmıştır. Araştırma toplamda 99 gönüllü kadın (kontrol grubu: 33, müzik grubu: 33, doğal manzara resimleri video grubu: 33) ile tamamlanmıştır. Veriler sosyo-demografik veri anketi, durumluk-sürekli kaygı envanteri, visual analog skala (VAS) ve analjezik takip formu kullanılarak toplanmıştır. Verilerin toplanılması için katılımcı kadınlara veri toplama araçları ile ön test ve son test uygulanmıştır. Kontrol grubundaki kadınlara ön test sonrası müdahale yapılmamış olup veri toplama araçlarıyla HSG işleminden sonra son test uygulanmıştır. Müzik grubundaki kadınlara ön test için veri toplama araçları uygulanmış olup kadınlar HSG işlemine alındıktan sonra kulaklık takılmış ve müzik açılmıştır. İşlemden 15 dakika sonra kadınlara son test uygulanmıştır. 24 saat sonra kadınlara ulaşılıp analjezik kullanıp kullanmadığı sorgulanmıştır. Doğal manzara resimleri video grubundaki kadınlara ön test için veri toplama araçları uygulanmış olup kadınlar HSG işlemine alındıktan sonra kadınlara ipad ile doğal manzara resimlerinin olduğu video açılmıştır. İşlemden 15 dakika sonra kadınlara son test uygulanmıştır. 24 saat sonra kadınlara ulaşılıp analjezik kullanıp kullanmadığı sorgulanmıştır. Veriler SPSS 21 (Statistical Package for the Social Sciences) paket programına aktarılarak analiz edilmiştir. Ön test puanları gruplar açısından incelendiğinde; ön test puanları, gruplara göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermemektedir (p>0,05). Başlangıçta homojenliğin sağlandığı görülmüştür. Müdahale sonrası son test durumluk puan ortalaması incelendiğinde; kontrol grubunun 47,39±6,80; müzik grubunun 27,24±5,33 ve doğal manzara resimleri video grubunun 29,72±4,08 olduğu, VAS puan ortalaması incelendiğinde; kontrol grubunun 6,88±2,13; müzik grubunun 2,27±1,03 ve doğal manzara resimleri video grubunun 1,82±0,84 olduğu görülmüştür. Müzik ve doğal manzara resimleri video gruplarındaki kadınların analjezik kullanmadığı, kontrol grubunun %48,5'inin analjezik kullandığı bulunmuştur. Çalışmamızın sonucunda HSG sırasında kadınlara müzik ve doğal manzara resimlerininin kadınların ağrı, anksiyete ve analjezik alma durumlarının azaltılmasında etkili bir yöntem olduğu saptanmıştır.