Hitap-muhatap ilişkisi bakımından Kıyâme sûre tefsiri

Kur'an hitabının geçişliliğine dair yapılan çalışmaların azlığı tefsir literatüründe önemli bir eksiklik oluşturmaktadır. Çalışmada insana yönelik hitapların sıkça geçtiği Kıyame suresindeki hitaplar, hitabın geçişliliği bağlamında değerlendirilmektedir. Sebebi nüzul rivayetlerinin esas alınıp Kur'an hitabının o döneme hatta o dönemin belli insanlarına hasredilmesinin Kur'an'ın indiriliş amacına ve ruhuna uygun olmayışı sebepleriyle birlikte zikredilmektedir. Çalışma için önem arz eden hitap, tarihsellik, evrensellik gibi meseleler konu ekseninde kısaca ele alınmıştır. Suredeki hitapların, sure içi münasebet bakımından daha net anlaşılabilmesi için Kıyame suresine dair sure tefsiri çalışmasına da yer verilmiştir. Sureye dair hitaplar değerlendirilirken 16-19. ayetlerdeki hitaplar, cins olarak insana yapılan hitapların dışında özel olarak ele alınmıştır. Yapılan çalışma ile amaçlanan, evrensel niteliklere sahip olan Kur'an hitabının belli dönem veya topluluğa indirgenemeyeceğinin ortaya konulmasıdır.