Hodan tohumu Borago officinalis L. yağı enkapsülasyonu

Hodan (Borago officinalis L.) Avrupa'da özellikle Akdeniz bölgesinde doğal olarak yetişen bitki geleneksel tıp ve yenilebilir bitkisel kaynak olarak kullanılan bir bitkidir. Özellikle tohumundan elde edilen değerli bir yağ asidi olan ϒ-linolenik asit (GLA)'in sağlık açısından değerinin anlaşılmasıyla ve potansiyel pazarı nedeniyle yüksek oranda GLA içeren bu bitkiye olan ilgi artmıştır. Sunulan tez çalışmasında hodan tohumundan elde edilen ϒ-linolenik asit içeriği yüksek olan ham yağ gellan gam (GG) ve sodyum aljinat (Na-alg) kullanılarak iyonik jelleşme yöntemi ile enkapsüle edilmiştir. Enkapsülasyon işlemi Design Expert programı kullanılarak Tepki Yüzey Metodu (RSM) ile modellenmiştir ve optimum koşulların belirlenmesi amacıyla, 3 faktör Central Composite Design deneme deseni kullanılmıştır. Sodyum-aljinat jeli konsantrasyonu, GG jeli konsantrasyonu ve kalsiyum klorür (CaCl2) yüzdesi olarak 3 değişken bağımsız parametre olarak belirlenmiştir. Çalışılacak bu değişkenlere göre hazırlanan taneciklerin enkapsülasyon verimi, ortalama kapsül çapı ve enkapsülasyon etkinliği değerlendirilmiştir. Elde edilen bu kompleksin karakterizasyonu için FTIR, ışık mikroskop görüntüleri ve SEM analizleri yapılmıştır. En son aşamada ise kapsüllenen sabit yağ, kapsüllerden ekstrakte edilerek yağ asidi dağılımı belirlenmiş ve enkapsülasyon işlemi doğrulanmıştır. Ulaşılan sonuçlarda hem Na-alg'ın hemde GG'ın, kapsüllerin fiziksel, kimyasal ve morfolojik özellikleri üzerine etkisi olduğu görülmüştür. Enkapsülasyon veriminde en etkili parametrenin CaCl2 yüzdesi olduğu, enkapsülasyon etkinliğinde Na-alg ile GG etkisinin, ortalama partikül çapında ise etkili parametrenin GG yüzdesinin olduğu belirlenmiştir. Kapsüllendikten sonra ekstrakte edilen yağda yapılan yağ asidi dağılımı profilinde ϒ- linolenik asit (%33,61), oleik asit (%21,6) ve linoleik asidin (%29,14) başlıca yağ asitleri olduğu tespit edilerek literatürle uyumlu sonuçlara ulaşılmıştır. Sonuç olarak, bu çalışma hodan tohum yağının invers jelleşme yöntemiyle ve her iki kaplama maddesiyle enkapsüle edilebileceğini ve farklı kaplama maddeleri kullanılarak gıdalara uygulanma potansiyeli de taşıdığını göstermektedir.