The Mechanism of hydroquinone assisted photodegradation of PVC

ÖZET HQ YARDIMIYLA FOTOBOZUNAN PVC POLİMERİNİN MEKANİSMASI SINAN BALCI Kimya Bölümü Yüksek Lisans Tezi Tez Yönericisi: Prof. Dr. Şefik Süzer Ağustos 2002 Saf poli(vinil klorür) (PVC) mor ötesi ışınlarına maruz bırakıldığı zaman (A,<300 nm) HC1 gazı çıkartarak bozunur ve kalan malzeme içerisinde uzun konjüge yapılar olan polienler oluşur. Bu olayın mekanizması bilinmektedir ve zip (fermuar) mekanizması olarak adlandırılır. Bu mekanizmada önce Cl radikali polimerden kopar ve daha sonra HC1 oluşur. Kromoforların (ışık soğurucu moleküller) PVC matriksine eklenmesiyle matriksin soğurduğu ışığın dalga boyu artar. Bu özelliği sağlayan maddelerden en önemlilerinden birisi de hidrokinon (HQ) olup PVC polimerinin 312 nm de bozunmasını hızlandırır. Bu tezin amacı HQ yardımıyla 312 nm de bozunan PVC'nin bozunma mekanizmasının açığa çıkarılmasıdır. Bu nedenle; (i) yeterli en az HQ konsantrasyonu, (ii) sıcaklığın PVC foto bozunmasına etkisi, (iii) PVC viskositesinin önemi, (iv) ışınlama akısının etkisi, (v) matriks içindeki hydrokinon-benzokinon oranının etkileri araştırıldı. Bir çok hızlandırıcı ve yavaşlatıcı maddeler, HQ'nun hızlandırıcı kabiliyetini karşılaştırmak ve triplet durumunun mekanizmadaki rolünü belirlemek için kullanılmıştır. Mor ötesi-Görünür, Kızıl ötesi, ve XPS spektroskobik yöntemleri yukarıdaki faktörlerin etkilerini bulmak için kullanılmıştır. VIBütün bu bulunanların ışığında, önerilen bir bozunma mekanizması ile HQ'nun triplet durumdan geçtiği ve ışıkla alınan enerjinin PVC'ye aktarılarak PVC'nin bozunumunu hızlandırdığı öne sürülmüştür. Anahtar Kelimeler: Poü(vinil klorür), hidrokinon, metil violet, polianilin, hızlandırma, yavaşlatma, foto bozunma, Mor ötesi-Görünür, İR ve XPS. VII