Hukuka kesin aykırılık hali olarak savunma hakkının kısıtlanması

Ceza yargılamasının temel amacı olan maddi gerçeğe ulaşmada savunma hakkı önemli bir yer teşkil etmektedir. Hukuk devletinde maddi gerçeğe ancak adil bir yargılama ile ulaşılabilecektir. Savunma hakkı da Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında kabul edilen ve Anayasa ile düzenlenmiş olan adil yargılanma hakkının bir unsurudur. Savunma hakkının gereği gibi yerine getirilebilmesi için yalnızca yasal düzenlemeler yeterli olmamakta hakkın kullanımına imkan tanınması gerekmektedir. Bu kapsamda ceza muhakemesi sisteminde savunma hakkının kısıtlanması halleri mutlak bozma nedeni olarak düzenlenmiştir. Çalışmamızda öncelikle savunma hakkının tanımı, tarihçesi, muhakeme ilkeleri ile ilişiği, adil yargılanma hakkı kapsamındaki yeri incelenmiş daha sonra ise hukuka kesin aykırılık halini oluşturan savunma hakkının kısıtlanması halleri AİHM ve Yargıtay kararları kapsamında ayrıntılı şekilde ele alınmıştır. Anahtar Kelimeler: Ceza Muhakemesi Hukuku, Adil Yargılanma Hakkı, Savunma Hakkı, Savunma Hakkının kısıtlanması.