Hulki Aktunç'un şiirleri üzerine bir inceleme

Yazın hayatına 1970'li yıllarda başlayan Hulki Aktunç Modern Türk edebiyatının çok yönlü şahsiyetlerinden bir tanesidir. Türk edebiyatında şiir, öykü, roman, deneme, günlük ve sözlük gibi çeşitli türlerde eser veren Aktunç'un şiirlerinin tema, dil ve üslup özelliklerinin incelenmesi üzerine hazırlanan bu çalışmada Aktunç'un Sır Kâtibi (1989), Islıkla Tarihçe (1989), Adresim Aynalar (1991), Şarkılar (1992), İnsan Aşklarının Külüdür (1993), Istıraplar Ansiklopedisi (1994), Bir Şeyin Varoluşu (1999), Sönmemiş Dizeler (2009) ve Gültekin Emre ile ortak imzalı Opus (2012) adlı şiir kitapları esas alınmıştır. Çalışmada incelemeye esas alınan şiir kitaplarının yanı sıra Aktunç'un diğer eserleri ve kendisi üzerine yapılan bütün çalışmalar literatür taraması çerçevesinde göz önünde bulundurulmuştur. Yapılan araştırma ve taramalarda Hulki Aktunç'un Türk edebiyatı tarihi ve literatürü içerisinde öykücü ve romancı yönünün dikkate alınarak şairliğinin ve şiirlerinin gözden kaçırıldığı durumu tespit edilmiştir. Söz konusu bu durumun varlığı Aktunç şiirleri üzerine akademik düzeyde inceleme ve tespiti gerekli kılmıştır. Yapılan bu çalışma özellikle Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatı alanında görülen önemli bir eksikliği gidermek amacı ile hazırlanmıştır. 1980 sonrası şairleri içerisinde yer aldığı tespit edilen Aktunç'un şiirlerinin incelenmesiyle, hem şiirlerinin yapı özelliği ortaya konulmuş hem de şair olarak Aktunç'un Türk edebiyatı tarihi içerisindeki konumu belirginleştirilmiştir. Çalışmanın giriş bölümünde Aktunç'un şiirlerini yayınlamaya başladığı dönemin edebiyat ortamı ve şiir anlayışı hakkında genel bilgiler verilmiş ve şairin bu dönem içerisindeki edebiyat ilişkisi tespit edilmiştir. İkinci bölümde, Aktunç'un hayat öyküsü şiirleri ve eserleri bağlamında ele alınmıştır. Bu bölümde elde edilen verilerin işlenirken Aktunç'un şairlik dünyasına ve şiirlerini inşa sürecine etki eden unsurların tespitine odaklanılmıştır. Üçüncü bölümde, Aktunç'un eserleri ile hayatı arasındaki güçlü bağ ortaya konulmuş, aynı zamanda eserler arası ilişkiye değinilmiş ve eserlerin tanıtımı gerçekleştirilmiştir. Özellikle şiir kitaplarının içeriği, şiirlerin sıralanışı konusunda ayrıntılı bilgilendirmeler yapılmıştır. Dördüncü bölüm, Aktunç'un şiir evreni üzerine çeşitli araştırmacıların tespitleri ve değerlendirmeleri bir araya getirilerek genel bir görünüm elde edilmiştir ve Aktunç şiirinin oluşum süreci aktarılmıştır. Beşinci bölümde tematik incelemeye tabii tutulan şiirler, altıncı bölümde yapı bakımından incelenmiştir. Yedinci bölümde ise şiirlerin dil ve üslup açısından özellikleri tespit edilmiştir. Sonuç bölümünde elde edilen bulgular neticesinde Aktunç'un şairliğine ve şiirlerine dair tespitler sıralanmıştır. Yapılan bu çalışma Aktunç'un 1970'li yıllarda başlayan edebi üretim sürecinin başlarında toplumcu söylemlere sahipken 1980 sonrasında imgeci, modernist, avangart bir çizgide bireysel bir şiir inşa ettiği görülmüştür. Ayrıca, gelenek ile modernite arasında güçlü bir bağ kurduğu ve henüz ilk şiirlerinden itibaren özgün ve güçlü bir şiir dili inşa ettiği anlaşılmıştır. Özellikle 1980 sonrasında gelişen şiir ortamının üretken edebi kişiliklerinden birisi olan Aktunç'un vermiş olduğu her eserinde titiz bir dil işçiliğini takip ettiği, sadece şiir yazmakla kalmayıp şiire kuramsal yaklaşımlar sergilediği de tespit edilmiştir. Türk edebiyatı için "Delta Şiir" tanımlaması ile teorik tespitlerde bulunduğu görülmüştür. Bütün bu özellikleri ile bir kültür şiiri örneğini ortaya koyan Aktunç aynı zamanda bir saf şiir temsilcisidir. Aktunç'un şiirleri modern Türk şiiri içerisinde özgün bir yere sahiptir ve kendisinden sonra gelecek kuşaklar için de ufuk açıcı bir konumda bulunmaktadır. Yapılan bu çalışmanın Aktunç şiirleri üzerine dikkat çekmesi ve araştırmacıların Aktunç şairliğindeki birçok konuyu, daha farklı bakış açıları ile ele alacakları çalışmaları için de öncülük etmesi beklenmektedir.