Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın romanlarında anlatım teknikleri

Roman; dili, hacmi ve yapısal özellikleriyle okura farklı dünyaların kapılarını açar. Toplumun ve bireyin bütün çalkantılarını yansıtan bir ayna olma özelliği barındıran romanda hayatın her karesinden izler bulmak mümkündür. Romanın güçlü ve etkileyici bir tür olmasını sağlayan çeşitli unsurlar vardır. Bu unsurların başında romanın dil ve anlatım özellikleri gelmektedir. Bunun içindir ki romanda kullanılan anlatıcı, bakış açısı ve anlatım teknikleri romana şekil veren ve onu görünür kılan unsurlardır. Türk edebiyatının romanla buluşması Tanzimat dönemine denk gelir. Bu dönemde çeşitli zayıflıklar gösterse de zaman içerisinde geliştirilir. Tanzimat döneminde zaman zaman halk hikâyelerinin etkisinde kalan yazarlar ağırlıklı olarak anlatma/hikâye etme tekniğine başvururlar. Sonraki süreçlerde gelişim içine giren roman türü birçok farklı anlatım teknikleriyle buluşturulur. Anlatıcının etkin olduğu ilk romanlarımız yerini kahramanların da ön planda olduğu, birçok anlatım tekniğinin kullanıldığı romana bırakır. Edebiyatımızda natüralizmin temsilcisi olarak tanınan Hüseyin Rahmi Gürpınar Türk edebiyatının uzun soluklu yazarlarındandır. Çocukluğundan başlayan yazarlık serüveni ömrü boyunca devam etmiştir. Hüseyin Rahmi'nin en büyük ideali Türk toplumunu aydınlatmaktır. Yazar bütün eserlerine bu amaç çerçevesinde hayat verir. Eserlerinde ağırlıklı olarak kadın erkek ilişkisi, batıl inanışlar, toplumsal adalet konularını işler. Hemen hemen her romanında bilime değinir ve bilimin önemini anlatır. Yazarın romanları incelendiğinde onların büyük gözlemler sonucu yazıya döküldüğü görülür. Hem toplumu daha iyi tanıma hem de natüralist kimliğin bir getirisi olan gözlem Hüseyin Rahmi'de önemlidir. Hüseyin Rahmi'nin romanlarında üçüncü anlatıcı ve ben anlatıcının varlığı gözlemlenir. Bakış açısı olarak yazarın hem Tanrısal hem gözlemci hem de kahraman bakış açısını kullandığı tespit edilmiştir. Bu çalışmanın asıl konusunu Hüseyin Rahmi'nin romanlarında kullandığı anlatım teknikleri oluşturur. Hüseyin Rahmi romanlarında anlatma, diyalog, betimleme, mektup, geriye dönüş, özetleme, montaj, iç çözümleme, iç diyalog, iç monolog ve otobiyografik tekniklerini kullanır. Eserlerinde anlatma, diyalog, betimleme, mektup tekniklerinin kullanımı çok olmakla birlikte diğer tekniklerin kullanımı daha sınırlıdır. Yazar dönemine göre farklı anlatım teknikleri kullanarak eserlerinde hareketlilik sağlar. Anlatma tekniğinin yanında diğer teknikleri de esere serpiştirerek anlatımı sıradanlıktan çıkarır. Anahtar Kelimeler: Anlatım teknikleri, Türk romanı, Hüseyin Rahmi Gürpınar