Enhancing psychological well-being of nursing home residents: İncorporating homelike interior design attributes into supportive design theory

daha sonra doldurulacaktırDünya nüfusu hızla yaşlanıyor ve toplumlar yaşlıların oranında önemli bir artışla karşı karşıya kalacak. Yaşlanma üzerine yapılan araştırmaların çoğu fiziksel sağlık ve güvenliğe odaklanırken, psikolojik iyilik halini ele alan çalışmalar daha azdır. Bu tez, destekleyici tasarım ve ev gibilik huzurevi sakinlerinin psikolojik iyilik halini nasıl etkilediğini inceleyerek yeni bir bakış açısı sunmaktadır. Yaşlıların deneyimlerini olumlu yönde etkileyen Destekleyici Tasarım Teorisi (SDT) ve ev gibilik ile ilgili tasarım özelliklerini belirlerken, sakinlerin en çok hangi özelliklere değer verdiğini de araştırmaktadır. Ayrıca, çalışma Türk huzurevlerinin fiziksel ve mimari özelliklerini değerlendirerek güçlü ve zayıf yönlerini vurgulamakta ve kültürel beklentileri yansıtan, yaşam kalitesini artıran gelecekteki tesislerin tasarımı için öneriler sunmaktadır. Bu alan, araştırmaların sınırlı kaldığı bir alandır. Çalışma iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Birinci bölümde, Fiziksel ve Mimari Özellikler (PAF) kontrol listesi kullanılarak yedi huzurevi değerlendirilmiştir. Sonuçlar, kentsel erişilebilirlik ve personel tesisleri açısından güçlü yönleri ortaya koyarken, fiziksel olanaklari, sosyal-rekreasyon alanları ve yön bulma yardımcıları açısından eksiklikleri ortaya çıkardı. İkinci bölümde, dört bakım evinde Destekleyici Tasarım Teorisi ve Ev Gibilik (SDTH) anketi ile psikolojik iyilik hali ölçümleri birleştirilerek sakinlerin algıları incelenmiştir. Bulgular, mahremiyet ve kontrol hissinin en değerli özellikler olduğunu vurgularken, doğal unsurlar ve kişiselleştirme psikolojik iyilik hali ile en güçlü korelasyonları gösterilmiştir. Genel olarak, bulgular kişiselleştirme, atmosfer ve kültürel vurgulama aracılığıyla ev benzeri ortamın SDT nin öngörü geçerliliğini güçlendirdiğini göstererek teoriyi genişlemektedir. Çalışma, Türkiye'deki huzurevleri standartlarının iki aşamalı bir çerçeve benimsemesi gerektiği sonucuna varmıştır: Güvenlik ve erişilebilirliği sağlarken, özerkliği, konforu ve aidiyeti teşvik eden ev benzeri, sakin odaklı özellikleri de içermelidir.