I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı ülkesinde yaşanan göç hareketleri

Osmanlı Devleti'nde XVII. yüzyılda başlayan güç kaybı, XIX. yüzyıldan özellikleFransız htilali'nin ortaya çıkardığı milliyetçilik akımının etkileriyle parçalanmaya dönüştü.Oluşan ayrılıkçı milletçilik hareketi Osmanlı toplumu içinde, öncelikli olarak Sırp, Rum,Bulgar, Romen gibi Hıristiyan unsurlar sonradan da Arap, Arnavut gibi Müslüman unsurlararasında yaygınlık kazanmaya başladı. Bu hareketlerin giderek güç kazanması Pax Ottomanada denilen Osmanlı birlik ve beraberlik anlayışına ağır darbeler indirdi.I. Dünya Savaşı başlarında, daha önceki dönemde ortaya çıkan ayrılıkçı Balkanmilliyetçiliğinden etkilenen Anadolu Rum ve Ermenileri arasında, tilaf güçlerine casuslukyapma ya da altıncı kol olarak da nitelenebilecek çeteleşme faaliyetleri olarak nitelenebilecekhükümet aleyhinde faaliyetler görülmeye başladı. Oluşan bu sürecin gerek yerli Müslümantebaaya, gerekse cephelerdeki Osmanlı ordu birliklerine zarar vermeye başlaması üzerinehükümetçe zararlı faaliyetleri görüldüğü tespit edilen Ermeni, Rum topluluklarının, ardındangerçekleşen Şerif Hüseyin syanı'ndan dolayı da bazı Arap topluluklarının zorunlu olarakikamet bölgeleri değiştirildi. Hükümet kararıyla gerçekleştirilen bu uygulamanın yanı sıraişgal edilen bölgelerden özellikle de Doğu Anadolu, Mezopotamya ve Suriye'denkendiliğinden Anadolu'nun işgal edilmemiş bölgelerine Müslüman unsurların göçleri degerçekleşti.Bu oranda kapsamlı demografik hareketlilik esnasında bazı problemlerin çıkmasıkaçınılmazdır. ttihat ve Terakki Hükümeti elinden geldiği ölçüde bu problemleri gidermeyeçalışmasına rağmen kimi zamanlarda yetersiz kaldı. Bu yüzden bilinçli olarak yapılansuçlamaların aksine Osmanlı hükümetinin soykırım yapmadığı, elinden geldiği ölçüdetoplumlar arası çatışmaları engellemeye çalıştığı anlaşılmaktadır.Topyekün bir savaşa dâhil olmuş birçok devletin yapacağı gibi Osmanlı Devleti desınırları içinde gerçekleşen sivil ya da asker topluluklarına yönelik gerçekleşen saldırıları,düşman devletlerle işbirliği ve casusluk faaliyetlerini engellemek amacıyla kendi gücünüaşacak bir oranda zorunlu göç ettirme politikasını izlemek mecburiyetinde kalmıştır.