Iı. meşrutiyet dönemi Osmanlı modernleşmesinin kadınla ilgili ayetlerin yorumlarına yansıması

`İslam'da kadın ve statüsü' konusu İslam Dünyasının en önemli sorunlarından biridir. `Kadın' konusu ne yeni ortaya çıkmış bir meseledir, ne de asırlardır çözüme kavuşturulabilmiştir. Kadının giyim-kuşamı, eğitimi ve öğretimi, toplum içindeki kadın-erkek ilişkileri hakkındaki ayetler üzerinde sıkça tartışılmış çeşitli yorumlarda bulunulmuştur. 19. ve 20.yüzyıla kadar belli bir çizgiden kopmayan tefsir çalışmaları, modernizmin de etkisiyle bazı değişimler geçirmiştir. Bu değişimden en çok etkilenenlerin başında da kadının konumuyla ilgili yorumlar gelmiştir. Kadın hakkındaki ayetlerin yorumlarındaki değişimi görmek ve Osmanlının son döneminin sosyo-kültürel bir tahlilini yapmak açısından dönemin tarihi vesikaları sayılan Sırat-ı Müstakim/Sebilürreşad dergilerinin farklı bir yeri vardır. Bu yüzden çalışmamızda üzerinde daha önce müstakil olarak çalışılmamış olan Sırat-ı Müstakim/Sebilürreşad dergilerindeki kadın tartışmalarını inceledik. Adından da anlaşılacağı üzere kadının statüsü ile ilgili ayetleri temel aldığımız bu çalışmada, modern yorumlardaki değişimi fark etmek için, klasik tefsir kaynaklarından, ayrıca asr-ı saadet dönemindeki uygulamaları da incelenen dönem açısından değerlendirmek amacıyla sahih hadis kitaplarından faydalandık. Çalışmamız giriş, beş bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Birinci bölümde modernleşmenin İslam dünyasına olan etkileri ve özellikle tefsir faaliyetleri açısından meydana gelen değişiklikler üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde Tanzimat sonrası dergiler ve bunların içinde Sırat-ı Müstakim/Sebilürreşad dergisinin konumu ve tefsir faaliyetlerindeki yeri incelenmiştir. Üçüncü bölümde, genel olarak modernleşmenin kadınla ilgili klasik yorumlara olan etkileri üzerinde durulmuş, bu hususta kadın dergilerinden de istifade edilmiştir. Son iki bölümde de, Sırat-ı Müstakim/Sebilürreşad dergilerinde yer alan kadın konulu makaleler ele alınmış ve ulemanın yorumları hakkında değerlendirmeler yapılmıştır. Sonuç bölümünde ise, yapılan çalışmadan elde edilen bulguların ve edinilen fikirlerin genel bir değerlendirmesi yapılmış, toplumsal açıdan bu ve benzeri araştırmalara olan ihtiyacın önemi üzerinde durulmuştur.