I. Süleyman'dan I. Ahmed'e gazelin dönüşümü: Pervane Bey Mecmuası üzerinden bir inceleme

Bu tezde, Pervane Bey Mecmuası içinde bulunan I. Süleyman'ın ve onun saltanatı sırasında ve sonrasında vefat etmiş şairlerin gazellerinin bulunduğu nazire silsileleri ile aynı mecmuada yer alan I. Ahmed ve musahibi ve doğancıbaşı Hâfız Ahmed Ağa'nın gazellerinden oluşan nazire silsileleri karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Bu şekilde Osmanlı gazelinin, on altıncı yüzyılın ortalarından on yedinci yüzyıl başlarına kadar geçen sürede, I. Süleyman ve I. Ahmed'in saltanat dönemleri arasında, Osmanlı İmparatorluğu'nun yaşamakta olduğu sosyal ve siyasal dönüşümün neticesinde bir değişim ve dönüşüm geçirdiği ortaya konmuştur. Çalışmanın giriş ve sonuç bölümleri haricinde iki bölümü olup bunlardan ilki Kanunî Sultan Süleyman dönemine ilişkin genel bir açıklamanın ardından bu dönemde üretilmiş nazirelerin içerdikleri bağlam, ilişki ve katılımcılar yönünden dönemin sosyal ve siyasal durumu ve şairlerin edebi himaye ilişkileri çerçevesinde yorumlanmasını içermektedir. İkinci bölümde ise imparatorluğun geçirdiği dönüşüm ve I. Ahmed dönemindeki sosyal-siyasal durum aktarıldıktan sonra bu dönemi örnekleyecek nazire silsileleri ışığında Osmanlı gazellerinin bağlamlarının, ilişki biçimlerinin ve katılımcılarının nasıl bir dönüşüm geçirdiği ve bu dönüşüme gazellerin içinde üretildiği toplumsal yapıdaki dönüşümün ve şairler arasındaki himaye ilişkilerinin etkisi tartışılmıştır.